Четиридневната работна недела би можела да го подобри здравјето на луѓето и да го намали ризикот од „прегорување“, според резултатите од пилот-проект спроведен во Австралија, Канада, Ирска, Нов Зеланд, Велика Британија и Соединетите Американски Држави.

Сè поголем број земји, вклучувајќи ги Полска, Исланд, Германија и Португалија, експериментираат со пократко работно време за да одговорат на зголемената депресија, анксиозност и „прегорување“ кај вработените. Во Белгија, вработените веќе имаат законско право да побараат четиридневна работна недела.

Нова студија, објавена во престижниот магазин „Nature Human Behaviour“, уште еднаш потврди дека пократките работни недели можат да бидат корисни не само за вработените, туку и за самите работодавци.

Околу 2.900 работници од 141 организација учествуваа во анкетата, која ја скрати работната недела за 20 проценти, без намалување на платите. Пред да започне експериментот, компаниите поминаа двомесечна обука и реорганизација на работата, со цел подобрување на ефикасноста и соработката меѓу тимовите.

По шест месеци, вработените пријавија пониски нивоа на „прегорување“, подобро ментално и физичко здравје и поголемо задоволство од работата. Спротивно на тоа, немаше значајни промени кај вработените од 12 американски компании кои не ја променија должината на работната недела.

„Ефектите врз благосостојбата се чини дека се прилично униформни - без оглед на компанијата, земјата или типот на вработен“, изјави Вен Фан за „Euronews Health“, еден од авторите на студијата и професор по социологија на Бостонскиот колеџ.

Резултатите покажаа дека вработените кои го намалиле бројот на работни часови почувствувале поголемо подобрување, како во однос на нивниот став кон работата, така и во однос на зачувувањето на нивното ментално здравје. Сепак, дури и оние кои ја скратиле својата работна недела за само неколку часа пријавиле подобра слика за здравјето и поголема мотивација.

Повеќето компании продолжиле да ја спроведуваат скратената работна недела една година по завршувањето на експериментот, а ефектите не ослабнале со текот на времето, покажува студијата.

„Нема докази дека имало пад на задоволството на вработените, ниту на резултатите од работата“, изјавил социологот Брендан Бурчел од Универзитетот Кембриџ, кој анализирал слични проекти во Велика Британија, иако не бил директно вклучен во ова истражување.

Помалку замор, подобар сон, повеќе енергија

Според авторите на студијата, позитивните ефекти од пократката работна недела најчесто се поврзани со три фактори: чувство на работна способност, помалку проблеми со спиењето и помалку физичка и ментална исцрпеност. Сонот се покажа како исклучително важен фактор за целокупното здравје и благосостојба.„Врската помеѓу квалитетниот сон и здравјето е силна и јасна“, изјавил Берчел.

Истражувањето опфатило група вработени кои претходно работеле во просек 40 часа неделно, што значи дека тие преминале од четиридневна работна недела на 32 часа, што е исто така моменталната просечна работна недела во Холандија. Во ЕУ, просечната работна недела трае 36 часа.

И покрај ограничувањата, како што е фактот дека вработените сами ја проценувале својата состојба преку прашалници, резултатите сè уште се силен показател за тренд. Научниците признаваат дека некои учесници можеби ги преувеличиле позитивните ефекти со надеж дека експериментот ќе остане валиден. Исто така, фактот дека компаниите доброволно се приклучиле на студијата може да укажува дека тие веќе биле за пофлексибилен модел на работа, што би можело да влијае на резултатите.

„Доминантната култура во многу организации сè уште промовира подолго работно време и присуство во канцеларијата. Скратувањето на работното време тешко се вклопува во таа идеологија“, изјавил Фан.

Студијата опфати само високо развиени земји што зборуваат англиски јазик, па затоа останува прашањето како четиридневната работна недела би се манифестирала во други општества и деловни култури.

Сепак, Берчел верува дека станува збор за „студија што ги менува правилата на играта“.

„Од пандемијата, сè повеќе луѓе и организации имаат храброст да замислат поинаков начин на работа. Ова е работен модел што ќе има огромно влијание врз идните политики и бизнис модели“, заклучува тој.