[ФОТО] Дури 12 села биле потопени за да настане едно езеро: Тоа е најдлабокото вештачко езеро на Балканот

Точка

03/10/2026

17:45

1.141

Големина на фонт

а а а

Примарната цел на преградувањето на текот на реката Ибар, недалеку од Зубина Поток, била да се обезбеди снабдување со вода за околното подрачје, но и производство на електрична енергија и регулирање на водата.

Долината Ибра, која е долга повеќе од 20 километри во тој дел од земјата, беше и местото каде што, до 70-тите години на минатиот век, имало дури 12 села.

Со изградбата на брана од камен, висока сто и седум метри, долга повеќе од 460 метри, е создадено езерото Газивода, но сите тие села исчезнаа.


Вкупната површина на езерото, чија максимална длабочина надминува фасцинантни сто метри, е околу 12 квадратни километри.

„Српска Атлантида“

Езерото Газивода, кое територијално се протега во областа Зубин Поток и Тутин, често се споредува со Атлантида. И со добра причина, бидејќи исклучително богатото културно и историско наследство на целата област исчезна без трага поради неговото создавање.


Сопругата на српскиот крал Урош Први и мајката на кралевите Драгутин и Милутин, Јелена Анжујска, изградила училиште за дами на тоа место во текот на 13 век. Целта на таа образовна институција беше да им овозможи на девојчињата да се описменат, но и да научат одредени занаети, вез и, воопшто, да ја запознаат културата.

А, тоа училиште е само една од многуте згради што исчезнаа со создавањето на езерото Газивода.


Формирањето на езерото

Во времето кога официјално беше одлучено да се изгради брана, за да не се блокира текот на реката Ибар, тоа беше такво време што немаше простор за никаков вид народен бунт против таа одлука. Едноставно кажано, жителите на дури 12 села мораа да го прифатат тоа и да понесат со себе сè што со генерации чувале во своите куќи. Посмртните останки на починатите исто така беа преместени, иако остатоците од поранешните некрополи сè уште лежат во длабочините на Газивода. И многу повеќе, како што се пет светилишта изградени во текот на средниот век.


Пред векови, Ибарски Колашин, кој беше само едно од потонатите села, се сметаше за важна точка на трговскиот пат што водеше кон Дубровник и Цариград. Според порталот „Корени“, дури и денес на дното на езерото Газивода постои поранешен камен мост, кој бил во Ибарски Колашин, а преку кој, во тие денови, преминувале трговските каравани на пат кон Цариград.