На оваа речиси заборавена епизода неодамна потсети јутјуберот познат како That Chernobyl Guy, кој ги опиша околностите поради кои едно западно возило се нашло во срцето на советската нуклеарна централа, пишува „Jalopnik“.

Присуството на камион „Mercedes-Benz“ во времето на Советскиот Сојуз, особено во стратешки важна нуклеарна електрана, може да звучи неверојатно. Сепак, за тоа постоела сосема конкретна причина. Во Чернобил се појавиле проблеми со вибрациите на турбогенераторите, а за нивна прецизна дијагностика била потребна специјализирана мобилна опрема.

Поради тоа бил ангажиран мобилниот вибролабораториум на Харковскиот турбински завод, односно „Turboatom“. Опремата била сместена во камион од серијата „Mercedes-Benz LK“, кој можел да се преместува од една електрана во друга и да се користи за прецизни мерења на турбините.

Во кобниот момент се наоѓал во Блокот 4

Возилото било ретко, скапо и технолошки напредно според тогашните советски стандарди. Во моментот на катастрофата било старо само неколку месеци.

Сепак, важно е да се нагласи дека камионот не се наоѓал во самиот реактор, туку во машинската сала на Блокот 4, односно во просторот на турбинската хала, каде што се вршеле мерења на вибрациите на турбогенераторите.

Според достапните информации, експертите ,пво ноќта на катастрофата работеле на проблем со вибрациите на турбогенераторот TG-8, поточно на едно од неговите лежишта. Мерењата не можеле едноставно да се изведат однадвор, па затоа мобилната лабораторија била внесена во машинската сала.

Таму, според достапните податоци, се наоѓале инженерите Александар Кабанов, Георгиј Попов и Владимир Савенков. Возачот на вибролабораторијата во тој момент не бил со нив, туку се наоѓал во Припјат.

Подоцна, Попов и Савенков починале од последиците на изложеност на радијација, додека Кабанов ја преживеал акутната радијациска болест.

Нивните мерења се одвивале истата ноќ кога бил спроведен озлогласениот тест за запирање на турбогенераторот, при кој реакторот бил доведен во нестабилна состојба. Катастрофата настанала како резултат на комбинација од сериозни конструкциски недостатоци на реакторот RBMK и постапките на операторите за време на тестот.

Што се случило со „Mercedes“-от?

По експлозијата, според достапните информации, камионот останал во машинската сала на Блокот 4, во исклучително контаминиран и опасен простор.

За разлика од некои драматични верзии на приказната, не е сигурно потврдено дека урнатиот покрив го смачкал заедно со турбината.

Напротив, дел од изворите наведуваат дека возилото по експлозијата било изнесено од машинската сала и оставено во кругот на електраната. Подоцна, наводно, било преместено во индустрискиот дел на комплексот, а кон крајот на мај 1986 година исчезнало од местото каде што било оставено.

Поради тоа, крајната судбина на реткиот „Mercedes“ и денес останува непозната. Постојат претпоставки дека бил отстранет и скриен поради високото ниво на радиоактивна контаминација, но исто така не е исклучено да завршил на некое од одлагалиштата во рамките на Зоната на исклучување.

Приказната за портокаловиот „Mercedes“ затоа не е само необичен детал од Чернобил, туку и потсетник на хаосот што владеел во првите часови по експлозијата. Во моментот кога вистинските размери на катастрофата сè уште не можеле да се согледаат, во машинската сала на Блокот 4 останале луѓе, опрема и возило кое таму се нашло поради рутински технички проблем, а на крајот станало дел од едно од најмрачните поглавја во нуклеарната историја.