Рибари кај островот Жирје извлекле пластичен отпад од морето. „Уловивме и машина за перење, имаме специјални вреќи во кои се одвојува ваквиот отпад, па потоа се враќа на копно“, објаснува рибарот.
„Уловивме две пластични чаши, а на нив сè уште пишува „Јадролинија“, Риека – Југославија. Ако знаеме дека таа држава повеќе не постои, претпоставуваме дека потекнуваат од крајот на осумдесеттите години. На двете бојата не е избледена, а од едната сè уште може и да се пие, додека другата е оштетена“, раскажува Ивица Цвитан (50) од Совље, кој овој необичен улов од минатиот век го пронашол во морето околу островот Жирје во шибенскиот акваториум.
Повеќе од 18 наутички милји оддалечени од брегот, чашите се наоѓале длабоко под морската површина. Не е познато како и кога завршиле таму.
„Мрежите ги влечеме од длабочина меѓу 180 и 210 метри, па и тие се наоѓале таму. Сега повторно ја видоа светлината на денот и ги ставивме во специјални вреќи. Тоа не е единствениот ваков улов што сум го имал. Најголемиот беше машина за миење садови, а еднаш уловив и цело едро“, вели Цвитан, кој со својата 21-метарска мрежа годишно извлекува околу две тони отпад што не му припаѓа на морето.
При секое влечење на мрежата, покрај риба, на површината во просек се извлекуваат и околу десет килограми пластика и друг отпад.
„Имаме специјални вреќи во кои го одвојуваме ваквиот отпад, по што го враќаме на копно. Потоа го носиме на местата предвидени за негово соодветно згрижување“, објаснува рибарот.
Според рибарите, најмногу отпад има токму на местата каде што најмалку сообраќаат бродови. Особено големи количества отпад се наоѓаат во мрежите во април, за време на силното југо.
„Со овој брод речиси дваесет години пловам во морето кај Блитвеница и слободно можам да кажам дека од мрежите сме извлекле доволно пластика за да се наполни еден шлепер“, вели рибарот.
Во рибарската задруга „Адрија“ од Трибуњ се здружени дванаесет членови, од кои седум се сопственици на мрежи. Токму мрежите, односно бродовите што ги влечат мрежите по морското дно, најчесто собираат најголеми количества отпад. Сите тие заеднички работат на тоа отпадот што ќе го извадат од морето никогаш повторно да не заврши во него.
„Морскиот отпад не е комунален отпад“, објаснува менаџерката на задругата Ивана Брачанов (38).
Податоците со кои располага таа се загрижувачки. Имено, во текот на 12 години, откако започнало организираното згрижување на отпадот извлечен од морето, членовите на задругата „уловиле“ околу 130 тони морски отпад.
„Податоците од периодот на пандемијата практично не постојат, бидејќи тогаш многу поретко се излегуваше на море“, вели Брачанов и додава дека не е спорно дека отпад има во огромни количини, но дека свеста кај рибарите значително пораснала, па отпадот повеќе не се враќа во морето, туку преку различни проекти во кои се вклучени рибарите, се собира и соодветно се згрижува.
