На пример, прво пространа рамнина и на нејзиниот крај планински венец, а зад него, на окото ненавикнато на такви височини, небо прошарано со облаци. Само што тоа не е небо, туку масивен, втор ред џиновски врвови што ги сечат височините по кои патуваат авионите. Или пат, пуст, кој се протега, се чини, во бескрај, опкружен со кафени нијанси во кои нема многу живот… Памирската висорамнина е еден од најпосебните „аголчиња“ на нашата планета.

Го нарекуваат покрив на светот

Ја нарекуваат покрив на светот. И не без причина. Таа тоа навистина и е! Имено, Памирската висорамнина е најголемото светско подрачје на средба на големи планински венци. Тоа е подрачје каде што секој поглед го краси некој планински врв или повеќе нив, каде што височините почнуваат да се бројат од просечни 4.000 метри, а каде што карпестите џинови облечени во бело достигнуваат и над 7.000 метри. Памир се простира на површина поголема од 100 илјади квадратни километри, а настанал пред 60 до 20 милиони години.

Место на допир на Средна и Јужна Азија

Памирската висорамнина е сместена на подрачјето на допир меѓу Средна и Јужна Азија, а токму тука се среќаваат некои од најпознатите планински венци во светот: Хималаите, Каракорум, Тјаншан, Кунлун и Хиндукуш.

Неговата територија ја делат неколку држави: Таџикистан и Киргистан, Кина и Авганистан. Но, поголемиот дел од Памир се наоѓа токму во Таџикистан. Овој предел често го нарекуваат и „татко на сите планини“. Највисокиот врв на Памир достигнува 7.495 метри. Денес се вика врв Исмаил Самани, некогаш се нарекувал Врв на комунизмот.

Преку него некогаш минувал Патот на свилата

Но, Памир не е само место познато по своите планински височини. Поголемиот предел е препознатлив и по својата специфична култура, го населуваат народите на Памир, а преку него некогаш минувал и легендарниот Пат на свилата. Секогаш, без разлика колку е висок, бил клучна област за размена – во секој смисол, од трговска до културна – и покрај сите опасности што можеби ги крие. Имено, тој е сеизмички активен, бидејќи тука „се судираат“ евроазијската и индиската тектонска плоча.

Езерото Каракул во кратерот составен од пад на метеорит

Една од убавините на Памир е и локалното езеро Каракул, едно од најголемите планински езера во светот, кое се наоѓа на височина од околу 4.000 метри. Долго е околу 25 километри, длабоко до 2.390 метри, а всушност се сместило во кратер кој, се претпоставува, пред околу пет милиони години настанал од удар на метеорити.

Еден од најдолгите леденици

Памир е дом и на ледникот Федченко, еден од најдолгите во светот надвор од поларните региони. Тој е долг 77 километри, а дебел до еден километар. За жал, и тој, како и сите ледници генерално, ја губи својата „сила“ и се намалува. Во последните 100 години се скратил за еден километар. Памир е и подрачје каде се раѓаат големи реки, на пример Амударија и Панџ (Очус), а го штити и Националниот парк Таџик, чија важност ја препозна и УНЕСКО.

Авантуристички памирски автопат

Памир, покрај Патот на свилата, е дом и на уште еден легендарен пат. Станува збор за Памирскиот автопат, односно М41, еден од највисоките меѓународни патишта во светот. Тој го поврзува градот Ош во Киргистан со Душанбе во Таџикистан, а изграден е во советско време.

Претставува спој на предизвикувачки терен и убавина и е една од точките на листите на желби на закоравени авантуристи. Неговата највисока точка се наоѓа на многу високи 4.655 метри.