[ВИДЕО] Архитект го воодушеви светот со својот изум! Со помош на шолји за чај ја разладил куќата и ја намалил потрошувачката на струја

Точка

01/07/2026

20:00

978

Големина на фонт

а а а

Сè повисоките температури и растечките сметки за струја повторно ги ставија во прв план економичните и еколошките решенија за разладување на домот. Архитектот Гокул Гојал од градот Хисар, во индиската сојузна држава Харајана, пронашол необично решение – на покривот од својата куќа поставил традиционални земјени шолји за чај и така создал природен систем за разладување.

Системот е изработен од околу 7.000 глинени шолји познати под називот „kulhad“, кои во Индија традиционално се користат за послужување чај. Тој не функционира како електричен клима-уред, туку го забавува продирањето на сончевата топлина во внатрешноста на куќата. Благодарение на тоа, просторот останува попријатно разладен во текот на жешките летни денови.

Шолјите се поставени наопаку по покривот и распоредени така што меѓу нив остануваат воздушни џебови. Над нив е излеан цемент, а завршниот слој на покривот е обложен со мозаик. Гледано однадвор, покривот изгледа како обична тераса, додека под неговата површина се крие природен систем за топлинска изолација.

Тајната на системот се крие во воздушните џебови

Основата на ова решение се темели на едноставен, но многу ефикасен физички принцип. Воздухот заробен во превртените земјени шолји спречува сончевата топлина директно да ја загрева бетонската плоча.

Кога воздухот е затворен во вакви простори, тој се однесува како одличен изолатор. Илјадници шолји заедно создаваат голем воздушен слој што го забавува продирањето на топлината во внатрешноста на куќата.

Мозаикот ги одбива сончевите зраци

Ефектот не го создаваат само воздушните џебови. Сјајната мозаична облога на врвот од покривот одбива голем дел од сончевите зраци. Поради тоа, површината на покривот помалку се загрева, додека преостанатата топлина се задржува во воздушните џебови меѓу шолјите. На тој начин истовремено се постигнуваат ефекти на рефлексија и изолација.

Според зборовите на Гојал, ваквиот систем може да ја намали температурата во куќата за четири до пет Целзиусови степени во текот на најжешките летни денови. Во подрачјата каде што најголемиот дел од топлината навлегува токму преку покривот, таа разлика може значително да ја зголеми удобноста при престојот.


Иако не го разладува просторот нагло како клима-уред, системот спречува прекумерно загревање на куќата во текот на денот и одржува попријатна температура во внатрешноста.

Помала потрошувачка на електрична енергија

Благодарение на природната изолација, се намалува потребата од користење вентилатори и клима-уреди, што директно влијае врз помалата потрошувачка на електрична енергија.

Според достапните податоци, овој систем може да донесе заштеда на струја од околу 20 до 25 проценти. Во подрачјата со многу топли лета тоа може значително да ги намали сметките за електрична енергија.

Без бучава и скапо одржување

Една од најголемите предности на ова решение е тоа што не содржи мотор, вентилатор ниту каков било електричен дел. Поради тоа не создава бучава, не троши струја и не бара редовно техничко одржување.

Доколку покривот е правилно изведен, системот може да трае долга низа години. Особено е важно сите споеви добро да се затворат со бел цемент и материјали за хидроизолација за да се спречи продирањето на вода.


Традиционалните шолји станаа градежен материјал

Шолјите „kulhad“ веќе со децении претставуваат дел од секојдневниот живот во Индија. Се изработуваат од природна глина, евтини се и лесно достапни, а најчесто се користат само еднаш.

Гокул Гојал, меѓутоа, им дал сосема нова намена. Така обичните земјени шолји станале иновативен градежен материјал што придонесува за заштеда на енергија и одржлива градба.

Интересно решение за топлите краишта

Експертите истакнуваат дека токму покривот претставува дел од куќата преку кој во текот на летото навлегува најголемото количество топлина. Затоа квалитетната изолација на покривот има клучна улога во одржувањето пониска температура во внатрешноста.

Токму поради тоа проектот на Гојал привлекува внимание. Наместо на скапи технологии, тој се потпира на локални, природни и лесно достапни материјали, па претставува интересен пример на одржлива архитектура.


Дали е можно ова решение да се примени на секоја куќа?

Иако идејата изгледа едноставна, експертите предупредуваат дека ваков систем не може да се примени на секоја зграда без претходна проверка. Потребно е да се проценат носивоста на покривот, квалитетот на хидроизолацијата, климатските услови и трајноста на материјалите.

Со други зборови, иако концептот изгледа едноставен, неговата успешна примена бара соодветна инженерска пресметка и правилна изведба. Во спротивно, наместо попријатен дом, може да се појават проблеми како што се прокиснување или преголемо оптоварување на кровната конструкција.