Мисијата „Artemis II“ на „NASA“, чие лансирање е закажано за 6 февруари, ќе однесе четворица астронаути на десетдневно патување околу Месечината, по што ќе се вратат во Земјината атмосфера со рекордна брзина од околу 40.000 километри на час.

Иако мисијата не вклучува слетување, таа е клучен чекор во американскиот план за воспоставување долгорочно човечко присуство надвор од ниската Земјина орбита, пишува „Euronews“.

Втората фаза на програмата „Artemis“

„Artemis II“ е втората мисија во програмата „Artemis“ на „NASA“, започната во 2017 година со цел враќање на луѓето на Месечината, а долгорочно и испраќање астронаути на Марс. Мисијата следува по успешниот пробен лет „Artemis I“ без екипаж, кој ја обиколи Месечината кон крајот на 2022 година.

Астронаутите ќе летаат во новото вселенско летало „Orion“, кое во вселената ќе го понесе ракетата „Space Launch System“ („SLS“). Ова ќе биде првпат луѓе да летаат со овие летала и првпат човечки екипаж да ѝ се приближи на Месечината уште од мисијата „Apollo 17“ во далечната 1972 година.

Тест-лет како увертира за слетување

За разлика од идните мисии, „Artemis II“ не е осмислена за спуштање на астронаутите на површината на Месечината. Наместо тоа, екипажот ќе кружи околу Месечината, ќе помине зад нејзината далечна страна и ќе се врати на Земјата. Мисијата е замислена како сеопфатен тест на системите што ќе се користат за идните слетувања.

Со овој лет, „NASA“ сака да докаже дека нејзините вселенски летала, ракети и технологии за одржување на животот се безбедни и сигурни за патување на луѓе во длабокиот вселенски простор. Сценариото на мисијата „Artemis II“ потсетува на „Apollo 8“ од 1968 година, кога астронаутите првпат ја обиколија Месечината без слетување.

„Огромно технолошко достигнување“

Иако во споредба со слетувањето на Месечината може да изгледа скромно, мисијата „Artemis II“ има голема политичка и стратешка тежина. Испраќањето луѓе надвор од ниската Земјина орбита бара долгорочна финансиска посветеност, сигурна технологија и постојана политичка поддршка. Мисиите со човечки екипаж испраќаат силна порака за сериозноста на намерите, што роботските мисии не можат, и влеваат доверба кај меѓународните партнери и комерцијалните компании да ги усогласат своите планови со оние на „NASA“.

Џон Пернет-Фишер, истражувач од Универзитетот во Манчестер, ја објаснува важноста на мисијата. „Ова е огромна пресвртница за „NASA“ и програмата „Artemis“. За првпат човечки екипаж ќе ја види далечната страна на Месечината, што е клучен чекор кон конечната цел на „NASA“ – враќањето на човекот на површината на Месечината“, изјави тој.

„Ова е истовремено и огромно технолошко достигнување. Станува збор за сосема нова, огромна ракета и вселенско летало, а екипажот при враќањето во Земјината атмосфера ќе стане најбрзите луѓе во историјата. Очекуваме да достигнат брзина од околу 40.000 километри на час“, додаде Пернет-Фишер.

Меѓународен екипаж на мисијата

Екипажот на мисијата „Artemis II“ го сочинуваат четворица астронаути: тројца Американци – Рид Вајзман, Виктор Гловер и Кристина Кох – и Канаѓанецот Џереми Хансен. Учеството на Канада го нагласува меѓународниот карактер на програмата „Artemis“, на која досега ѝ се приклучиле повеќе од 60 земји потписнички на договорите „Artemis“.

Задачи на екипажот за време на десетдневниот лет

Набрзо по лансирањето, екипажот ќе започне со тестирање на клучните системи за одржување на животот во „Orion“, вклучувајќи воздух, вода и безбедносна опрема. Ова ќе биде и првпат астронаутите да го испробаат тоалетниот систем за длабокиот вселенски простор, што претставува значително подобрување во однос на времето на „Apollo“, кога екипажите се потпирале на таканаречените „цевки за олеснување“.

„SLS и капсулата „Orion“ на нејзиниот врв претставуваат нова генерација ракетна технологија“, рече Пернет-Фишер. „Во времето на „Apollo“ го имавме „Saturn V“ со модулот „Apollo“. Ова се нивните современи наследници. Ракетата „SLS“ („Space Launch System“) е специјално дизајнирана да биде толку моќна што во иднина ќе овозможи и подалечни патувања. Со неа, мисиите на Марс би можеле да станат реалност, а се споменува дека е доволно моќна да достигне дури и до Јупитер.“

Предвиденото времетраење на мисијата е 10 дена, од лансирањето до слетувањето во океанот.

Доколку мисијата биде успешна, ќе го отвори патот за „Artemis III“ и идните мисии насочени кон изградба на човечко присуство на Месечината и околу неа, вклучувајќи ја и вселенската станица „Lunar Gateway“.

Леталото „Orion“ се потпира на Европскиот сервисен модул произведен во Германија, кој му обезбедува воздух, вода и погон. Станува збор за цилиндричен модул што го снабдува леталото со електрична енергија, вода, кислород и азот, како и што ја одржува соодветната температура и курс.