Сместена е покрај пацифичкиот брег на Јужна Америка и е позната по пејзажи што делуваат речиси нереално.

Во некои области на оваа пустина, просечната годишна количина врнежи изнесува само околу 0,03 инчи, додека во други делови, особено во околината на градот Калама, дожд не паднал повеќе од четири века – поточно во периодот од 1570 до 1971 година.

Голем дел од Атакама се протега преку Андите и се наоѓа на значајна надморска височина. За разлика од жешките пустини како Сахара или Мохаве, Атакама е претежно студена, со дневни температури што се движат меѓу 0 и 25 степени Целзиусови.

Подлогата на пустината ја сочинуваат солена површина, песок и стврдната лава, а нејзиниот простор се протега од планинскиот масив на Андите сè до Тихиот Океан. Наместо класична површина, доминира камен, додека пресушените солени езера се претвораат во тврди, бели површини. Изразената сувост е резултат на природната изолација што ја создаваат планинските венци.

Солени езера и клима

Во минатото, во подрачјето на Андите се задржувало доволно вода за да настанат езера, од кои некои биле формирани и со топењето на глечерите на крајот на леденото доба. Со текот на времето, водата испарувала, зголемувајќи ја концентрацијата на сол и создавајќи солени езера.

На поголеми височини, наместо дожд, почесто паѓа снег, кој се задржува во постудените зони каде што нема услови за топење.

Атакама зафаќа повеќе од 100.000 квадратни километри површина, а низ неа минува мрежа на патишта на Панамериканскиот автопат, долг околу 30.600 километри, кој ги поврзува Северна и Јужна Америка.

Пустина покрај океанот

Пустината се протега долж тесна зона меѓу Андите и Тихиот Океан. Иако се наоѓа покрај најголемиот океан на светот и во близина на градови, пристаништа и сообраќајници, водата до неа речиси никогаш не стигнува.

Планинскиот венец на Андите го спречува продорот на влажен воздух од континентот, додека од запад океанските облаци ретко носат дожд. Студената Хумболтова струја го лади воздухот при површината, додека потоплите слоеви остануваат погоре, што наместо врнежи создава магла.

Ниските облаци преминуваат преку ридовите и брзо се распрснуваат. Овој стабилен климатски образец трае со години, без изразени сезонски промени. Наместо повремени суши, овде владее трајно отсуство на врнежи. Природата се приспособува бавно – ништо не расте ниту исчезнува нагло.

Растителен и животински свет

Внатрешноста на пустината е речиси целосно без вегетација, а во одредени зони дури ни растителните остатоци не се разградуваат. Научниците пронашле органски траги стари и по неколку илјади години, што оваа област ја прави исклучително интересна за истражувања.

Поради сличноста на површината со условите на Марс, вселенските агенции токму овде тестираат опрема за истражување на Црвената планета.

Во крајбрежните делови и на изолирани ридови ситуацијата е нешто поинаква. Маглата се задржува на падините и овозможува опстанок на мали растителни заедници. Некои растенија, како бромелиите, ја впиваат влагата директно од воздухот, додека други се појавуваат само накратко, по што повторно исчезнуваат.

Во тие ограничени подрачја растат околу 550 растителни видови, од кои многу се ендемски. Животинскиот свет е скромен и главно го сочинуваат инсекти, скорпии, гуштери и мали птици, поврзани во чувствителни екосистеми.

„Пустинска рака“

Посебен печат на овој необичен пејзаж му дава скулптурата позната како „Пустинска рака“. Сместена среде пустината, таа изгледа како рака на човек што тоне и се обидува да се спаси.

Петте прсти што излегуваат од површината се високи околу 11 метри и нагло ја прекинуваат едноличноста на пејзажот. Најблискиот град, Антофагаста, е оддалечен околу 74 километри.

Споменикот во 1992 година го изработил чилеанскиот уметник Марио Ирарразабал од бетон и железо. Неговите дела често ја симболизираат човечката болка и осаменост, што силно се чувствува и во ова изолирано опкружување.

Напуштени патишта

Атакама е богата со наслаги на натриум-нитрат, а рударството на почетокот на 20. век значително го изменило нејзиниот изглед. Во тоа време настанувале градови кои подоцна биле напуштени.

Зградите и денес стојат, сочувани од сувиот воздух, додека металните предмети бавно пропаѓаат. Патиштата се протегаат низ пустината, но често не водат никаде.

Поради своите екстреми, тишината и речиси надреалните сцени, пустината Атакама и понатаму останува едно од најфасцинантните места на Земјата.