Долгиот и квалитетен живот не зависи само од генетиката, туку и од секојдневните навики, здравствената состојба и односите со луѓето. Врз одредени фактори можеме да влијаеме со промена на исхраната, редовно движење, квалитетен сон и грижа за менталното здравје.

1. Здрав обем на половината

Обемот на половината е еден од показателите што можат да укажат на количината масно ткиво во пределот на стомакот. Особено значајно е висцералното масно ткиво, кое ги опкружува внатрешните органи и е поврзано со зголемен ризик од инсулинска резистенција, дијабетес тип 2 и кардиоваскуларни заболувања.

Според често користените европски критериуми, обемот на половината помал од 80 сантиметри кај жените и 94 сантиметри кај мажите се смета за поволен показател. Сепак, обемот на половината не е единственото мерило за здравјето, а ризикот се проценува врз основа на повеќе фактори.

2. Редовна физичка активност

Движењето придонесува за здравјето на срцето и крвните садови, зачувувањето на мускулите и подоброто функционирање на мозокот. Наспроти тоа, долготрајното седење и недостигот од активност се поврзани со поголем ризик од бројни хронични заболувања.

Дури и секојдневната прошетка може да биде корисна. Препораката на Светската здравствена организација за возрасните е најмалку 150 минути физичкаактивност со умерен интензитет неделно. Добар показател за таквиот интензитет е кога при одењето можете да разговарате, но тешко ви е да пеете.

3. Крвен притисок под контрола

Покачениот крвен притисок често не предизвикува забележливи симптоми, поради што многу луѓе го занемаруваат. Меѓутоа, ако не се контролира, може да ги оштети срцето, крвните садови, бубрезите и другите органи, зголемувајќи го ризикот од инфаркт и мозочен удар.

Затоа е важно редовно да го мерите притисокот, а доколку вредностите често се покачени, да се посоветувате со лекар. Едно мерење не е доволно за поставување дијагноза, па резултатите треба да се толкуваат во согласност со стручните препораки.

4. Здраво ниво на холестерол

Покачениот „LDL“ холестерол, познат како „лош“ холестерол, може да придонесе за создавање наслаги во артериите и да го зголеми ризикот од кардиоваскуларни заболувања. Генетиката има важна улога, па кај некои луѓе промените во исхраната и физичката активност не се доволни за холестеролот да се доведе на посакуваното ниво.

Поради тоа, важни се редовните лабораториски контроли и, кога е потребно, терапијата што ја пропишува лекар. Целните вредности на „LDL“ холестеролот зависат од вкупниот кардиоваскуларен ризик, поради што не постои една идеална вредност за сите.

5. Квалитетен сон

Добриот сон е важен за закрепнувањето на организмот, регулирањето на апетитот и нормалното функционирање на хормоните. Долготрајните проблеми со спиењето можат да бидат поврзани со зголемен ризик од дебелина, дијабетес и кардиоваскуларни заболувања.

Особено внимание треба да се обрне на опструктивната апнеја при спиење, нарушување што предизвикува повторливи прекини на дишењето во текот на ноќта. Гласното ’рчење, будењето со чувство на задушување и изразената поспаност во текот на денот можат да бидат знаци за овој проблем, поради што е важно да се побара лекарски совет.

6. Урамнотежена исхрана

Медитеранскиот начин на исхрана често се поврзува со подобро здравје и помал ризик од хронични заболувања. Во неговата основа се зеленчукот, овошјето, мешунките, интегралните житарки, рибата, јаткастите плодови и маслиновото масло.

Се препорачува ограничување на ултрапреработената храна, прекумерното внесување слатки и намирниците со многу сол. Поважен од повремените отстапувања е начинот на исхрана што се одржува подолг период.

7. Избегнување штетни навики

Пушењето, прекумерното консумирање алкохол и другите штетни навики можат сериозно да го нарушат здравјето и да го зголемат ризикот од предвремена смрт. Откажувањето од пушење носи придобивки на различна возраст, додека ограничувањето на алкохолот и избегнувањето други ризични однесувања придонесуваат за подобра заштита на организмот.

Грижата за долговечноста не подразбира совршенство, туку донесување одлуки што долгорочно го чуваат здравјето.

8. Позитивен поглед на животот и справување со стресот

Начинот на кој се справуваме со секојдневните предизвици може да влијае врз нашата емоционална благосостојба, квалитетот на сонот и животните навики. Хроничниот стрес може да го отежне одморот и да поттикне однесувања што не се добри за здравјето.

Затоа е корисно да се најде време за активности што носат задоволство, престој во природа, хобија и техники за опуштање. Позитивниот став не гарантира долг живот, но зачувувањето на менталното здравје е важен дел од целокупната благосостојба.

Корисно е и да се ограничи утринското проверување на телефонот доколку тоа предизвикува стрес, како и да се прават паузи од социјалните мрежи за да остане повеќе време за одмор и активности што ни годат.

9. Силни социјални врски

Блиските односи со семејството, пријателите и другите луѓе се важни за емоционалното здравје, особено во повозрасните години. Осаменоста и социјалната изолација се поврзани со полоши здравствени исходи, додека редовната комуникација може да придонесе за чувство на припадност и поддршка.

Затоа е важно да се негуваат пријателствата, да се одржува контакт со семејството и да се учествува во активности што овозможуваат запознавање и дружење со други луѓе. На повозрасните лица што потешко се движат или ретко излегуваат од дома можат многу да им значат и телефонските разговори и комуникацијата преку интернет.

Долговечноста се гради со секојдневни навики

Ниту еден од овие девет показатели не може да гарантира дека некој ќе доживее длабока старост. Сепак, редовното движење, урамнотежената исхрана, контролата на крвниот притисок и холестеролот, квалитетниот сон и блиските односи со луѓето можат да придонесат за подолг и поквалитетен живот.

Најважно е навреме да се грижиме за здравјето, да не ги занемаруваме превентивните прегледи и постепено да воведуваме промени, во согласност со своите можности.