Продолжувајќи ги темите што ги отвори AI.Weekend во претходните години, Tech.Weekend го прошири својот фокус од вештачката интелигенција кон поширокиот технолошки сектор. Во центарот на програмата беше прашањето како технологијата го менува бизнисот, јавните услуги и секојдневниот живот, и дека е потребно идеите да се претворат во производи што се конкурентни на светскиот пазар.

Еден од најочекуваните моменти на целиот Weekend.19 беше предавањето „Од невозможна приказна до глобален епицентар: Quo vadis Мате Римац?“.

Мате Римац, основач и претседател на „Rimac Group“, разговараше пред голема публика со Томислав Цара, главен извршен директор на „Productive“, за патот од првите експерименти со автомобили до „Bugatti“ и развојот на технологии за најголемите светски производители на автомобили. Од приказната за расипаниот мотор на „BMW“ во Гробник на 18-годишна возраст до преговорите со „Volkswagen“, кои ги опиша како ситуација во која „тие го имаат целото оружје, а јас стојам од Загреб со праќка“, разговорот покажа колку се променила позицијата на една хрватска технолошка компанија за нешто повеќе од две децении.

Зборувајќи за новиот „Bugatti Tourbillon“ и начинот на кој се создаваат производи што ги поместуваат границите, Римац рече: „Таков автомобил никогаш не би се создал во рамките на голем корпоративен систем. Таков автомобил може да се создаде само кога некој е подготвен да преземе ризик.“

Може ли Хрватска да создаде дигитална држава што навистина работи за граѓаните?

Заедно со автомобилската индустрија, програмата ги опфати прашањата за дигитализација на јавната администрација, суверенитетот и безбедноста на вештачката интелигенција. На панелот „Хартијата трпи сè, а е-граѓаните? Хрватска помеѓу суверенитетот, безбедноста и дигитализацијата на вештачката интелигенција“, Дамир Хабијан, министер за правда, администрација и дигитална трансформација, зборуваше за следната фаза од развојот на е-граѓаните, не само за тоа колку услуги се достапни онлајн, туку и колку тие навистина се едноставни и корисни за граѓаните.

Особено беше истакнат проектот „Животни ситуации“, кој треба да ја организира администрацијата околу реалните потреби на граѓаните, како што се раѓањето на дете или купувањето недвижен имот, наместо граѓанинот да пребарува низ системот за сè што треба да направи. Заедно со дигитализацијата, тука е и прашањето за безбедноста: развојот на вештачката интелигенција мора да биде придружен со заштита на податоците, сајбер безбедност и регулатива што нема да ги забави иновациите.

Европа знае како да создава технологија. Проблемот се јавува кога треба да се произведува

Едно од клучните прашања на Tech.Weekend беше дали Европа може да ја задржи контролата врз технологиите што ги развива. На панелот „Европски хардвер на уреди: Дали престанавме да произведуваме и зошто да (или не)?“, зборуваа Срѓан Ковачевиќ, коосновач и извршен директор на „Orqa“, и Матија Рениќ, директор на „Merlin Hata“.

Од прототип до сериско производство често има огромен јаз, од хомологација и сертификација до логистика и синџир на снабдување. Во исто време, на хрватските технолошки компании им недостасува развиен екосистем на локално производство, па затоа дел од знаењето и капацитетот мора да се градат одвнатре. Ковачевиќ исто така предупредил за една од клучните европски пречки: „Мора да продолжиме да работиме на хармонизирање на правилата низ целата Унија за да го искористиме потенцијалот на Европа како заеднички пазар“.

Бидејќи не е доволно да се знае како да се дизајнира технологија. Прашањето е дали можеме да ја произведеме, да ја зголемиме и да задржиме што е можно повеќе од вредноста во Европа.

Две хрватски приказни, милиони корисници и еден заеднички проблем: како да не станеме просечни

Хрвоје Ќосиќ, коосновач и извршен директор на „Aircash“, и Иван Бешлиќ, коосновач и директор за стратегија на „Sofascore“, покажаа дека глобален технолошки производ може да се создаде дури и без голема инвестициска позадина. Двајцата основачи зборуваа за тоа како изградиле производи од Хрватска кои денес работат и се натпреваруваат глобално, без надворешни инвеститори.

За „Aircash“, комбинацијата од развој на производи, корисничко искуство и регулатива е клучна, додека „Sofascore“ изгради производ за глобалниот пазар од самиот почеток. Но, заедничкиот предизвик останува ист: како да се продолжи со растот без да се намалат сопствените стандарди. Бешлиќ го сумираше многу директно: „Ако се однесуваме просечно, ако работиме просечно, ако немаме високи очекувања, нашиот производ можеби ќе биде добар во Хрватска“.

Токму затоа еден од поинтересните делови од разговорот беше оној за брендот. Во време кога софтверот е сè полесен за креирање, копирање и нудење на корисникот, препознатливото име и долгорочната визија стануваат дел од технолошкиот производ исто како и самиот код.

Од вештачката интелигенција до целиот технолошки екосистем

Програмата, која ја отвори Никола Павешиќ, програмски директор на Tech.Weekend, покажа зошто приказната оваа година беше проширена од вештачката интелигенција на поширокиот технолошки екосистем. Денес, технологијата не е посебна индустрија, таа влегува во јавната администрација, автомобилската индустрија, производството, финансиите, спортот и речиси секој друг бизнис модел.

Затоа Tech.Weekend во Ровињ отвори многу пошироко прашање од тоа што може да направи вештачката интелигенција. Кој ќе ја развие технологијата, кој ќе ја произведува, кој ќе ја регулира и кој на крајот ќе создаде глобални производи од неа?

Од „Rimac“ и „Bugatti“ до е-граѓани, „Orqа“, „Aircash“ и „Sofascore“, одговорите беа различни, но едно беше заедничко: технолошката приказна повеќе не е нешто што ќе се случи некогаш во иднина. Таа се случува токму сега и Хрватска е веќе дел од неа.