Иако многумина стомачниот вирус го поврзуваат со зимските месеци, лекарите истакнуваат дека вирусниот гастроентеритис многу често се јавува и во текот на летото. Причината не е самата висока температура, туку околностите што ги носи – почести патувања, поголем број луѓе на јавни места, пикници, капалишта, како и поголемата можност храната или водата да бидат контаминирани.

Вирусниот гастроентеритис претставува воспаление на желудникот и цревата предизвикано од вируси, а најчест причинител е норовирусот. Инфекцијата се пренесува преку директен контакт со заболено лице, преку контаминирана храна, вода, предмети и површини, но и поради недоволна хигиена на рацете.

Како што наведуваат од Светската здравствена организација („СЗО“), повеќето случаи поминуваат без потешки последици, но губењето течности и електролити може да доведе до опасна дехидратација, особено кај чувствителните групи на населението.

Кој е најзагрозен?

Иако секој може да се зарази, одредени групи имаат поголем ризик од развој на потешки симптоми и компликации:

• деца, особено помлади од пет години;

• постари лица;

• бремени жени;

• лица со ослабен имунолошки систем;

• хронично болни лица.

Најголемата опасност кај овие пациенти не е самиот вирус, туку брзото губење течности, кое може да бара болничко лекување и интравенска рехидратација.

Како што истакнуваат од американскиот Национален институт за дијабетес, болести на дигестивниот систем и бубрезите („NIDDK“), „најчестата компликација на вирусниот гастроентеритис е дехидратацијата“, поради што е важно навреме да се препознаат првите знаци на недостаток на течности.

Симптоми кои најчесто се јавуваат

Тегобите обично се појавуваат нагло, најчесто 12 до 48 часа по контактот со вирусот, а кај повеќето заболени траат од еден до три дена.

Најчестите симптоми се:

• мачнина;

• повраќање;

• воденеста дијареја;

• грчеви и болки во стомакот;

• покачена телесна температура;

• малаксаност;

• главоболка и болки во мускулите.

Посебно внимание треба да се обрне на знаците на дехидратација, како што се силна жед, сува уста, темна урина, ретко мокрење, вртоглавица, впиени очи и изразена слабост.

Доколку се појават крв во столицата, упорно повраќање, висока температура, симптоми што траат подолго од неколку дена или знаци на тешка дехидратација, неопходно е што поскоро да се побара лекарска помош.

Лекување и совети за побрзо закрепнување

За повеќето вирусни гастроентеритиси не постои специфична антивирусна терапија, а антибиотиците не делуваат бидејќи станува збор за вирусна, а не за бактериска инфекција.

Основата на лекувањето е:

• доволен внес на течности и електролити;

• раствори за орална рехидратација, особено кај деца и постари лица;

• лесна исхрана кога мачнината ќе почне да се повлекува;

• одмор;

• избегнување алкохол и масна, тешка храна.

Експертите советуваат заболеното лице да не учествува во подготовка на храна најмалку 48 часа по исчезнувањето на симптомите, бидејќи вирусот и понатаму може да се пренесува. Најефикасната мерка за превенција останува темелното миење на рацете со сапун и вода, бидејќи средствата за дезинфекција на база на алкохол не се секогаш доволно ефикасни против норовирусот.

Во летниот период е важно да се внимава и на правилното чување на храната, консумирањето здравствено исправна вода и темелното миење на овошјето и зеленчукот, особено за време на патувања и престој на високи температури.