Плановите на „NASA“ за изградба на база на Месечината, вредни околу 30 милијарди долари, влегоа во сериозна фаза на реализација. Вселенската агенција забрзано развива начин за транспорт на лендери, ровери, возила и друга опрема до површината на Месечината, со цел да се избегнат скапи доцнења.
Во тој контекст, „NASA“ објави дека на компаниите „Astrobotic“, „Firefly“ и „Intuitive Machines“ ќе им додели околу 590 милиони долари за четири мисии за испорака на научни инструменти и товар на Месечината. „Astrobotic“ е единствената компанија што доби два договори, а „NASA“ размислува и за адаптација на марсовскиот ровер „Promise“ за работа на Месечината. Целта е роботските возила да ја подготват инфраструктурата за идните мисии со човечки екипаж.
Како што изјави директорот на програмата за изградба на лунарната база, Карлос Гарсија Галан, првата фаза од проектот ќе трае до 2028 година и ќе чини околу 10 милијарди долари. Во овој период е планирана испорака на опрема, изградба на возила за движење по Месечината и користење дронови за мапирање на идната локација на базата.
Втората и третата фаза, планирани во текот на 2030-тите години, предвидуваат изградба на првите станбени модули под притисок, како и поставување системи за производство на електрична енергија. Долгорочната цел на „NASA“ е астронаутите да можат да живеат и работат во полутрајни населби на Месечината.
Овој проект е дел од пошироката стратегија на Соединетите Американски Држави за задржување на водечката позиција во вселенските истражувања, особено во конкуренција со Кина, чија вселенска програма во последните години бележи значителен напредок.
Сепак, проектот се соочува со бројни предизвици. Компанијата „Blue Origin“ годинава требаше да го испрати прототипот на лендерот „Blue Moon“ кон јужниот пол на Месечината, регион за кој се верува дека содржи големи количества воден мраз. Меѓутоа, во мај ракетата „New Glenn“ експлодираше на лансирната рампа, при што беше уништен дел од инфраструктурата, што би можело да го одложи целиот проект.
Од „NASA“ велат дека разгледуваат и други можности за лансирање доколку „Blue Origin“ не биде подготвена навреме. Администраторот на „NASA“, Џеред Исакмен, порача дека агенцијата нема да чека, туку заедно со приватните партнери ќе работи на надминување на пречките.
Покрај „Blue Origin“, во програмата учествува и „SpaceX“, која ја развива ракетата „Starship“ за транспорт на астронаути до Месечината, но таа сè уште не е оперативна. „Firefly“ досега е единствената компанија што успешно спушти летало на Месечината, додека „Intuitive Machines“ реализираше две слетувања, но и во двата случаи лендерите се превртеа по допирот со површината.
Од „NASA“ порачуваат дека со овој проект сакаат да поттикнат дополнителни инвестиции од приватниот сектор и проширување на производствените капацитети, испраќајќи јасна порака дека изградбата на база на Месечината е долгорочна цел.
Лунарната база е дел од програмата „Artemis“, која досега чинеше околу 100 милијарди долари, додека се проценува дека само изградбата на базата ќе бара дополнителни 30 милијарди долари. Целта на програмата е враќање на луѓето на Месечината по повеќе од 50 години и создавање услови за постојано човечко присуство.
Сепак, стручњаците предупредуваат дека пред проектот стојат бројни технолошки, финансиски и организациски предизвици, бидејќи на Месечината сè уште не постои инфраструктура неопходна за долготраен престој на луѓето.
