Додека во последните години најмногу се зборува за американските „невидливи“ бомбардери од новата генерација, рускиот „Тупољев“ Ту-160 и понатаму се смета за еден од најимпресивните воени авиони некогаш произведени.
Иако не користи напредна стелт-технологија како американските бомбардери Б-2 „Спирит“ и Б-21 „Рајдер“, со своите димензии, брзина и носивост и понатаму се наоѓа во самиот врв на светската воена авијација. Во НАТО е познат под називот „Блекџек“, додека во Русија го нарекуваат „Бел лебед“, а децении по првиот лет остана најголемиот и најтешкиот стратешки бомбардер што сè уште е во активна употреба.
Неодамна бомбардерите Ту-160 повторно привлекоа внимание откако учествуваа во долготрајни летови над меѓународните води на Баренцовото и Норвешкото Море, во придружба на ловци-пресретнувачи МиГ-31. Според соопштението на руското Министерство за одбрана, мисијата траела околу 16 часа, а екипажите за време на летот вежбале дополнување гориво во воздух. Ваквите активности се случуваат во период на засилени тензии меѓу Русија и НАТО, пишува „Military Watch Magazine“.
Ту-160 настанал за време на Студената војна како советски одговор на американската флота стратешки бомбардери. За разлика од американскиот пристап, кој подоцна стави акцент на намалување на радарската забележливост на леталата, советските конструктори одлучиле да развијат авион што ќе се потпира на голема брзина, исклучителен долет и можност за лансирање голем број проектили од голема оддалеченост.
Резултатот е бомбардер со крилја со променлива геометрија и четири турбовентилаторски мотори „Кузњецов“ НК-32 со дополнително согорување, чиј вкупен потисок достигнува околу 220.000 фунти. Токму поради тоа Ту-160 спаѓа меѓу најмоќните воени авиони некогаш направени.
Неговата најголема брзина надминува 2 маха, односно околу 2.210 километри на час, што го прави најбрзиот стратешки бомбардер што денес е во оперативна употреба. За споредба, американските бомбардери Б-52 „Стратофортрес“ и Б-2 „Спирит“ летаат со подзвучни брзини, додека се смета дека кај новиот Б-21 „Рајдер“ предност е дадена на прикриеноста, а не на брзината.
Импресивни се и неговите димензии. Максималната полетна маса на Ту-160 изнесува околу 275 тони, додека во внатрешните оддели може да носи до 45 тони вооружување. Таквата носивост ги надминува можностите на американските бомбардери Б-2 и Б-21, а во одредени видови мисии го надминува дури и легендарниот Б-52.
Иако може да носи класични авионски бомби, неговата главна задача не е бомбардирање од непосредна близина, туку лансирање проектили со голем дострел. Модернизираната верзија Ту-160М е опремена за употреба на современи крстосувачки проектили Кх-101 со конвенционални боеви глави, но и нуклеарни проектили Кх-102, чиј дострел се мери во илјадници километри.
Тоа му овозможува на бомбардерот да погодува цели без да навлегува во силно бранет противнички воздушен простор.
И покрај импресивните технички карактеристики, воените аналитичари американските бомбардери Б-2 „Спирит“ и особено новиот Б-21 „Рајдер“ ги сметаат за технолошки понапредни платформи. Клучната разлика е стелт-технологијата, односно способноста за избегнување радарско откривање.
Додека Ту-160 се потпира на брзина и лансирање проектили од голема оддалеченост, американските бомбардери се проектирани за незабележано да навлезат длабоко во противничкиот воздушен простор и да извршат напад.
Кај бомбардерот Б-21 овој концепт е дополнително унапреден со примена на нова генерација материјали за намалување на радарскиот одраз, напредни дигитални системи за управување со мисии, мрежно поврзување и соработка со беспилотни летала.
Во услови на современо војување, каде што многу држави располагаат со сложени системи за противвоздушна одбрана, можноста авионот да остане неоткриен често претставува поголема предност од самата брзина.
