Клучните наоди покажуваат дека мајчините гени се поактивни во когнитивните центри на мозокот, како и дека мајчини клетки можат да останат присутни во телото на потомството, поттикнувајќи имунитет и толеранција на организмот.

Клучни наоди за мајчините гени

Интелигенција и X хромозом

Бидејќи жените имаат два X хромозоми (XX), додека мажите имаат еден (XY), а многу гени поврзани со когнитивните способности се наоѓаат на X хромозомот, статистички е поверојатно децата да ги наследат гените поврзани со интелигенцијата од мајката. Студија од 2025 година наведува дека мајчините т.н. условени гени се особено активни во мозочната кора, која е одговорна за повисоки нивоа на размислување и решавање проблеми.

Сепак, иако мајчиното влијание е силно, важно е да се знае дека интелигенцијата не се наследува исклучиво од мајката. Таа е полигенска особина на која влијаат двата родители, како и фактори од околината, исхраната и образованието.

Стареење на мозокот и памтење

Иако мајчините гени се клучни за интелектот, посебно истражување сугерира дека мајчиниот X хромозом понекогаш може да го забрза стареењето на мозокот во хипокампусот, што влијае на памтењето во подоцнежниот живот, иако тоа може да биде ублажено од други генетски фактори.

Имунолошки систем

Истражување објавено во списанието „Immunity“ во септември 2025 година покажува дека мајките пренесуваат микрохимерични клетки кои остануваат во телото на детето, помагајќи во градењето на имунолошка толеранција, па дури и во обновување на ткивата.

Овој феномен претставува фасцинантен биолошки процес во кој мала популација мајчини клетки минува низ плацентата и трајно се населува во органите на детето (срцето, црниот дроб, кожата, па дури и мозокот).

Кога станува збор за имунитетот, мајчините клетки го поттикнуваат развојот на специфични регулаторни Т-клетки кои го учат детскиот организам да не ги напаѓа сопствените ткива и да препознава пријателски антигенски профили, со што директно се намалува ризикот од автоимуни болести подоцна во животот.

А кога станува збор за регенерацијата, тие клетки често имаат својства слични на матични клетки. Науката потврди дека мајчините микрохимерични клетки ја задржуваат способноста за трансформација. Ако детето се повреди, тие се интегрираат во оштетеното ткиво и стануваат функционални клетки што го регенерираат организмот одвнатре.

Метаболизам и телесна тежина

Истражувањата покажуваат дека обрасците на складирање масти и метаболизам, како наследувањето на ефикасни клетки на т.н. кафеава маст што согорува енергија, често се пренесуваат по мајчината линија, се наведува во еден извештај од оваа година.

Генетско надмудрување

Студија објавена во август 2025 година во списанието „Nature“ откри дека некои гени се однесуваат различно во зависност од тоа од кој родител потекнуваат, при што одредени мајчини гени ги насочуваат особините во различни правци кога станува збор за метаболизмот.

Имено, гените имаат „меморија“ за своето потекло, па така одредени мајчини гени можат намерно да го забрзуваат метаболизмот, додека татковите се обидуваат да го успорат, претворајќи го нашето тело во поле на постојана енергетска борба.

Се покажало дека мајчините гени често се фокусираат на енергетска ефикасност и контрола на метаболизмот за да дадат приоритет на долгорочно здравје и преживување.