И подобро стоечките земји како Исланд и Норвешка, кои порано го разгледуваа членството во ЕУ и се изјаснија против, сега се приближуваат кон Европа поради безбедноста што ја нуди блокот.

Европската комесарка за проширување Марта Кос изјави за бриселски „Politico“ дека членството во ЕУ отсекогаш нудело стабилност и просперитет за европските држави.

„Сега гледаме дека оние надвор од ЕУ сè повеќе се свесни дека во свет на конкурентни влијанија, местото на масата во ЕУ нуди и безбедност и заштита“, рече Кос.

Дипломати, претставници на ЕУ и национални функционери запознаени со процесот на пристапување на кандидатите за членство изјавија за „Politico“ дека на овој пресврт во голема мера придонела агресијата на Русија врз Украина, но дека најголемиот катализатор било враќањето на Доналд Трамп во Белата куќа.

Тие, под услов да останат анонимни, наведоа дека земјите надвор од ЕУ се свртеле кон Унијата поради царините на Трамп, Националната стратегија за безбедност на САД која ја обвинува ЕУ за „пропаст на цивилизацијата“, како и заканите на Трамп дека ќе го преземе Гренланд.

Исланд закажа референдум за крајот на август за повторно отворање на преговорите за членство во ЕУ, а шефицата на дипломатијата на таа земја Катрин Гунарсдотир изјави дека привлечноста на ЕУ е „нејзината одбрана и безбедност, но и економската сигурност“ на Исланд.

Попривлечно е приклучување на побогати држави

Претставници и дипломати на ЕУ велат дека приклучувањето на побогати земји во клубот би било многу попривлечно за членките на Унијата отколку прием на нов бран посиромашни држави од истокот на континентот.

Како што се наведува, Исланд и Норвешка се меѓу десетте најбогати земји во светот, мерено според номиналниот бруто-домашен производ по жител, додека Црна Гора едвај влегува меѓу првите 100, а Украина е на 132. место, според податоците за 2026 година.

На многу кандидати не им оди во прилог ниту тоа што нивните актуелни влади не се доволно посветени на основните вредности, како што се слободата на медиумите, независното судство и другите демократски слободи, а Брисел не сака уште една Унгарија или Словачка меѓу членките.

„Секако, на Исланд и Норвешка би им било полесно да се приклучат. Тие веќе се 80 проценти таму“ (во ЕУ) кога станува збор за правото на ЕУ, изјави еден функционер на Унијата, додавајќи дека овие земји би можеле многу брзо да се приклучат доколку така одлучат.

Со оглед на заканите на Трамп за преземање територии на Данска и Канада, земјите чија безбедност порано зависеше од членството во НАТО сега бараат алтернатива.

„НАТО има еден сет на алатки, ЕУ друг“, изјави за „Politico“ лидерка на норвешките конзервативци Ине Ериксен Сереиде, која го поддржува членството во ЕУ. „Дојдовме до клучна точка кога членството во ЕУ ни е важно на поинаков начин отколку порано“, додаде таа.

Инаку, Норвешка аплицираше за членство во ЕУ во 1992 година, но две години подоцна на референдум го отфрли приклучувањето. Мнозинството Норвежани и понатаму не го поддржуваат членството во ЕУ, но во последната година и пол порасна бројот на оние кои се за влез, на што влијаеше и незадоволството на Трамп поради тоа што не ја доби Нобеловата награда.

Во меѓувреме, кон Унијата се приближува и Канада, преку трговија и други форми на соработка, додека Велика Британија настојува да ги ресетира односите со ЕУ по „Брегзит“.

„Politico“ понатаму пишува дека Црна Гора, лидер на патот кон ЕУ, и Украина, „сентиментален фаворит“, би можеле да ги завршат преговорите пред Осло или Рејкјавик воопшто да донесат одлука. Исто така, членките кои го блокираат проширувањето од влезот на Хрватска во ЕУ во 2013 година би можеле да продолжат со тоа.

Сепак, притиснати меѓу Америка на Трамп, Русија на Владимир Путин и Кина на Си Џинпинг, членките на ЕУ би можеле да заклучат дека нивната безбедност лежи во бројноста.

Руската агресија врз Украина, која го насочи Киев кон Брисел, ја покажува безбедносната привлечност на Унијата.

Со оглед на тоа што влезот на Украина во НАТО е блокиран, приклучувањето на таа земја во ЕУ е единствената гаранција на која Киев верува дека може да смета по евентуален прекин на огнот во војната со Русија.

Претставници од Киев и Брисел истакнуваат дека членството на Украина во ЕУ би било од заемен интерес.

„Имаме заеднички интерес. Украина може да ја зајакне одбраната на ЕУ. Само замислете украински граничари кои се бореле на фронтот да бидат во мисии на „Frontex“ на Балтичкото Море“, изјави советникот на украинската влада Иван Нагорњак. „Нема НАТО. Нема САД. Постојат само оружје, дронови, муниција. И постои ЕУ“, додаде тој.