Сепак, кога се зборува за животот во Југославија, многумина што навистина го проживеале тоа време истакнуваат дека некои навики и вредности биле поинакви – а во нешто и покорисни од денес. Не станува збор само за носталгија. Вистината, како и обично, е некаде на средина: платите беа скромни, изборот на стоки ограничен, недостигот не беше реткост, а за нови чевли се чекаше со години. Но, луѓето знаеја да се снајдат.

Токму од тој период се издвојуваат четири животни лекции што и денес можат да бидат злато вредни.

Поправи, не фрлај

Ако се расипе патент, бојлер или домашен апарат – денес првата реакција е да се купи ново. Меѓутоа, секоја замена чини, а кога во домот ќе се расипат повеќе работи одеднаш, ударот врз домашниот буџет станува сериозен.

Некогаш ништо не се фрлаше без обид за поправка. Облеката се крпеше, копчињата се пришиваа, ѓоновите се лепеа, а апаратите се носеа кај мајстор. Таквиот однос кон работите им го продолжува векот, штеди пари и учи на поодговорна потрошувачка.

Зимница како спас за домашниот буџет

Подготовката на зимница беше речиси задолжителна во секое домаќинство. Се вареа џемови, се правеа сокови, туршија, кисела зелка, пиперки и краставици. Се знаеше што стои во шпајзот и што ќе се изнесе на трпеза во текот на зимата.

Денес храната е достапна во текот на целата година, но замрзнувањето и чувањето сезонски намирници и понатаму има смисла. Во лето овошјето и зеленчукот се поевтини и поквалитетни, па од нив во зима можат да се прават компоти, пити, кнедли или едноставно да се ужива во овошјето без губење на вкусот.

Штедењето како навика, а не луксуз

Речиси секое семејство имаше штедна книшка. Иако каматите не носеа голема заработка, постоеше свест дека дел од платата мора да се одвои за „црни денови“.

Денес се достапни различни облици на штедење – од класични сметки до дигитални апликации – но суштината останува иста: редовното одвојување макар и мала сума создава финансиска сигурност и помирен сон.

Вештини што вредат повеќе од пари

Во училиштата се учеше домаќинство, а многу жени знаеја да шијат, преправаат и сами да изработуваат облека. Везењето, плетењето и рачната изработка беа дел од секојдневието. Мажите често сами изработуваа мебел или поправаа по домот.

Тие вештини не само што ги намалуваа трошоците, туку развиваа самостојност, креативност и чувство на гордост – затоа што многу нешта можат да се направат со сопствени раце.

Дали навистина порано беше подобро?

Животот во Југославија не беше ни бајка ни целосен мрак. Имаше недостиг, скромни плати и чекање во редици, но постоеше култура на рационално трошење и меѓусебна помош.

Можеби денес живееме побрзо и имаме поголем избор, но некои стари навики – поправање наместо фрлање, правење зимница, редовно штедење и развивање практични вештини – и понатаму можат да бидат драгоцен потсетник како поумно да управуваме со парите и животот.