Не верувајте само на етикетата: Експертите откриваат како да изберете квалитетно маслиново масло и зошто е важен тестот со восочна боичка

Точка

17/11/2026

11:37

1.606

Големина на фонт

а а а

Маслиновото масло стана основен производ во кујните, но колкумина од нас всушност знаат што да бараат кога го купуваат? Можеби сте слушнале дека е подобро да изберете темни шишиња, но експертите велат дека има многу повеќе работи што треба да се земат предвид при изборот.

Џером Шер, раководител на производство во „Krude“, фабриката за маслиново масло која ја основале со Гордон Ремзи, вели дека има пет работи на кои треба да се обрне внимание:

Година на берба;
Земја или дури и регион на потекло;
Сорта на маслинки, доколку е наведено;
Пакување што штити од светлина;
Информации за рана берба или ладно цедење.


Тест со восочни боички

Сара Вашон, сомелиерка за маслиново масло, вели дека датумот на берба е клучен. Етикетата „најдобро да се употреби до“ не е доволна бидејќи ви кажува само до кога маслото треба да се искористи, а не колку е свежо, изјави таа за „Sky News“.

„Повеќето луѓе денес знаат дека не треба да купуваат масло во проѕирно пакување бидејќи светлината го оштетува маслото, но се помалку свесни дека истото се расипува со текот на времето“, вели Вашон.

„Откако ќе отворите шише, треба да го употребите во рок од три месеци. Лично, претпочитам да изберам максимум 45 дена, особено затоа што сакам да зачувам што е можно повеќе полифеноли и нивните антиинфламаторни ефекти во мојата исхрана. Ако не го складирате и користите маслото доволно брзо, ги губите тие хранливи материи, а со нив и вкусот.“

Скоро секој експерт го споредувал маслиновото масло со вино.

„Треба цврсто да го затворите шишето по секоја употреба. Како виното што е оставено отворено, маслото навистина може да се расипе“, вели Шер.

Готвачот и авторка за храна Хелен Греам вели дека можете да препознаете кога маслото е лошо по „кисел или восочен мирис“.

Избегнувајте масла што го кријат своето потекло

„Во однос на вкусот, екстра девствените маслинки од Грција имаат тенденција да бидат поблаги, додека оние од јужна Италија се поинтензивни. Тоа не е секогаш точно, но често е случај дека станува збор за стилови направени од локални сорти маслинки.“

Џером Шер од „Krude“ вели дека премиум масла сè повеќе се произведуваат во земји како Португалија и Австралија, како и во делови од Калифорнија.


Сепак, тој додава: „Наместо да се фокусираат исклучиво на земјата на потекло, купувачите треба да бараат масла со јасно потекло, по можност од една земја, регион или имот. Транспарентноста е обично еден од најсигурните индикатори за квалитет.“

Купувачите треба да бидат претпазливи и со нејасни етикети како што се „спакувано во“ или „мешавина од ЕУ“ ако нема дополнителни информации.

„Ова не мора да значи дека маслото е со лош квалитет, но не кажува многу за тоа од каде всушност потекнуваат маслинките“, вели Шер.

Различни јадења, различни масла

Енди Бејнон, главен готвач во лондонскиот ресторан „Behind“, со Мишелин ѕвезда, вели дека изборот на маслиново масло треба да зависи од јадењето со кое го сервирате.

„Благото екстра девствено маслиново масло оди добро со полесни јадења, деликатна риба, салати и зеленчук, каде што не сакате маслото да ги надвладее другите вкусови“, вели тој.


„Екстра Девствените маслинки со средно интензивен вкус се добар избор за различни јадења, како што се морски плодови и печен зеленчук. Исто така, постојат и силни, пиперливи екстра девствени масла, кои се одлични кога сакате нивниот вкус да се истакне.“

„За преливи, сакам да го одржувам едноставното: добро маслиново масло, многу оцет и вистинската количина на зачини. Киселоста го балансира богатството на маслото и му дава свежина на јадењето. За потопување, би избрал екстра девствено масло со повеќе карактер, како на пример со чили или лук.“

Шише

Темното стакло и висококвалитетните конзерви се одличен избор.

„Темното стакло го штити маслото од УВ зрачење, а клиентите сè уште можат да го видат производот. Но, е потешко за транспорт, а поради емисиите, претставува поголем товар за животната средина. Конзервата обезбедува уште подобра заштита бидејќи целосно ја блокира светлината и е лесна, па го одржува производот свеж во текот на целиот негов рок на траење“, вели Шер.


Правилниот и погрешниот вид пластика

„Пластиката исто така не е едноставно прашање. Очигледно е дека проѕирните пластични шишиња не се опција. Со текот на времето, тие не се безбедни за вода, а сигурно не и за масло. Еднослојната пластика е пропустлива за гасови, па кислородот продира низ ѕидовите и корисните соединенија излегуваат од пакувањето. Истражувањата покажуваат дека стандардното ПЕТ пакување може да изгуби повеќе од 50 проценти од вкупните антиоксиданти во рок од три до шест месеци во споредба со темното стакло. Повеќеслојната пластика, како што е материјалот што се користи за храна за бебиња и вино во кеси во кутии, може да има споредлив рок на траење со шишињата од темно стакло, вели сомелиерот Вашон.

Ладно цедење

Ладно цеденото маслиново масло се произведува механички, на температури под 27 степени Целзиусови. Ова го зачувува неговиот природен вкус, арома и некои од корисните растителни соединенија кои се чувствителни на топлина.

Овој процес може да помогне во зачувувањето на антиоксидантите, како што се полифенолите, и да придонесе за свеж, овошен вкус. Сепак, конечниот квалитет и количината на антиоксиданти зависат и од други фактори, како што се сортата на маслинки и методот на берба и складирање.

Општо земено, предност треба да се даде на висококвалитетно екстра девствено маслиново масло. Ова е највисоката категорија на масло, кое мора да се добие исклучиво со механички или други физички процеси. Етикетата „ладно цедено“ исто така ви кажува за температурата на производство, но сама по себе не гарантира подобар квалитет.

Масло во спреј

Сомелиер Вашон вели дека истите правила важат и за маслиновото масло во спреј.

„Јас би го користел само со други форми, како што е класично шише со кое можете да го истурите маслото врз храната. Тешко е да се добие препорачаната дневна количина на екстра девствено маслиново масло, утврдена врз основа на клинички испитувања и истражувања, за да се постигнат оптимални антиоксидантни и антиинфламаторни ефекти со мало прскање. Треба да се додава обилно во текот на денот со оброците.“

Потрошувачите треба внимателно да го проверат списокот на состојки.

„Некои производи во спреј содржат рафинирани масла, хемикалии, погонски средства или адитиви“, вели Шер.


„Лесното“ маслиново масло нема помалку калории

„Многу потрошувачи веруваат дека „лесното“ маслиново масло има помалку калории, но тоа не е вистина“, вели Шер.

Оваа етикета обично се однесува на вкус и боја, а не на хранлива вредност. Лесното маслиново масло е генерално рафинирано масло од кое голем дел од вкусот, аромата и бојата се отстранети за време на обработката. Потоа се меша со помала количина на девствено маслиново масло.

Од друга страна, екстра девственото маслиново масло се добива исклучиво со механичка екстракција, без хемиско рафинирање. Ги задржува своите природни вкусови, антиоксиданти и полифеноли.

Тест за пиперлив вкус

Сите овие препораки се корисни, но каков треба да биде вкусот на доброто маслиново масло?

„Најдобро е сами да го пробате. Доброто маслиново масло треба да има полн вкус и пиперлив завршеток. Треба да можете да вкусите многу повеќе од маснотиите. Маслото со слаб квалитет може да биде блага, мрсно или речиси воденасто, без посебен карактер. За мене, пиперливиот вкус што го добивате на крајот е многу добар знак за квалитетно екстра девствено маслиново масло“, вели готвачот Бејнон.