Никогаш не било полесно да се остане во контакт, а сепак адолесцентите и младите луѓе спаѓаат во групите што најчесто се жалат на осаменост. Технологијата може да помогне во одржувањето на односите, пронаоѓањето заедница и договарањето средби во живо, но и да го продлабочи чувството на изолација.

Зошто најповрзаните млади истовремено се чувствуваат осамено?

Според извештајот на Светската здравствена организација од 2025 година, проценетата стапка на осаменост кај адолесцентите на возраст од 13 до 17 години изнесува околу 21%, а кај младите од 18 до 29 години е околу 17%.

СЗО ја опишува осаменоста како чувство што се јавува кога односите што ги имаме не ни обезбедуваат доволно блискост и поддршка. Затоа некој може секојдневно да разменува пораки, да биде дел од неколку групни разговори и да следи голем број луѓе, а сепак да се чувствува осамено.

Тука се појавува интересен парадокс: никогаш не сме имале повеќе начини да стапиме во контакт со други луѓе, а статистиката покажува дека сме сè поосамени.

Зошто онлајн-контактот не е исто што и блискост?

74% од тинејџерите велат дека социјалните мрежи ги прават поповрзани со пријателите — но само 52% велат дека им даваат чувство дека имаат некого што ќе ги поддржи кога минуваат низ тежок период. Уште поинтересно е што вториот процент се намалил од 67% во 2022 година на 52% во истражувањето спроведено во 2024 година.

Во истото истражување, околу 31% од испитаниците навеле дека поради содржините на мрежите понекогаш се чувствуваат исклучено, додека 27% рекле дека поради нив се чувствуваат полошо во однос на сопствениот живот.

Можеш секојдневно да следиш каде се пријателите, што прават и што ги интересира, а притоа ретко навистина да поразговарате. Реакциите, мемињата и кратките гласовни пораки го одржуваат контактот, но ако комуникацијата остане само на тоа, чувството на блискост многу лесно може да изостане. Да се биде поврзан не е исто што и да се биде близок.

Дали социјалните мрежи се единствената причина за осаменоста?

Најновата голема анализа носи интересен пресврт во приказната за младите и социјалните мрежи. Кога истражувачите ги обединиле резултатите од 59 студии со повеќе од 81.000 адолесценти и млади возрасни лица, се покажало дека самото време поминато на социјалните мрежи има релативно слаба поврзаност со осаменоста.

Проблематичното користење – компулсивното проверување на мрежите и тешкотиите да се контролира нивната употреба и покрај негативните последици – имало четирипати поголемо влијание врз осаменоста.

Затоа е покорисно да се следи што правиме онлајн и како се чувствуваме потоа, наместо само да се бројат минутите пред екранот.

Кога технологијата може да ни помогне да бидеме поповрзани?

За пријателите што живеат во различни градови, разделените семејства или луѓето со специфични интереси, дигиталната комуникација може да биде важен дел од односите.

Важни се и онлајн-заедниците создадени околу музиката, гејмингот, книгите, спортот или хобијата. Тие можат да поврзат луѓе што во своето непосредно опкружување можеби никогаш не би се сретнале. Таквите контакти понекогаш остануваат онлајн, а понекогаш прераснуваат во пријателства и заеднички активности надвор од екраните.

Пораката може да прерасне во подолг разговор, групниот разговор да стане причина за дружење, а апликацијата за тренинг повод неколкумина да излезат и заедно да трчаат. Технологијата тогаш може да помогне онлајн-контактот да се претвори во вистинска блискост.

Како младите се обидуваат да најдат подобра рамнотежа?

Се чини дека и самите млади сè повеќе чувствуваат дека дигиталниот контакт не им е доволен и бараат начини запознавањето преку екраните да го пренесат во реалниот живот. Затоа се создаваат групи на „TikTok“ и „Viber“, кои младите ги користат за запознавање луѓе со слични интереси, организирање дружења, излегувања, тренинзи или заеднички активности во живо.

Сè попопуларни се и организираните дружења на кои телефоните намерно се оставаат настрана. Кафулињата, настаните и различните клубови се обидуваат да создадат простор во кој вниманието повторно ќе биде насочено кон разговорот и запознавањето лице в лице, бидејќи тоа е единствениот начин да се развие блискост.