Европската Унија и Кина на почетокот на октомври постигнаа договор со кој се ограничува увозот на кинески хибридни возила на пазарот на Европската Унија. Претставниците на Европската комисија потврдија дека увозот на хибридни автомобили од Кина ќе се ограничи на најмногу 350.000 примероци годишно. Примената на мерката е планирана од 2027 година, за период од четири години, со што извозот на кинески хибридни возила во Унијата би можел да се намали за повеќе од половина во однос на дотогашните проекции.

Заштита на европската индустрија

Рамката на договорот во 16 точки предвидува воведување механизам на обврзувачки минимални продажни цени за кинеските хибридни возила на европскиот пазар. Со тоа се спречува продажба на автомобили по цени пониски од производствените трошоци и се отстранува потребата за воведување класични казнени царини, какви што ЕУ веќе воведуваше за кинеските електрични возила. Покрај ограничувањето на увозот на автомобили, Кина се обврза да го забрза и олесни издавањето извозни дозволи за ретки минерали и трајни магнети потребни за европската индустрија, додека преговорите ќе продолжат и во секторот на земјоделски производи.

Главната причина за почнување на преговорите и, на крајот, за постигнување на овој договор бил експоненцијалниот раст на увозот на кинески приклучни хибриди во Европската Унија. Откако ЕУ кон крајот на 2024 година воведе дополнителни царини за целосно електричните возила од Кина, кинеските производители го пренасочија својот фокус кон приклучните хибриди, кои дотогаш не беа опфатени со посебни царини. Според податоците на Евростат, увозот на кинески хибриди повеќекратно пораснал, достигнувајќи стотици илјади возила годишно, што предизвикало сериозна загриженост кај европските производители за стабилноста на домашните работни места и рамноправната пазарна конкуренција.

Кој што доби?

Со овој договор Европската Унија ја добива посакуваната заштита на сопствената автомобилска индустрија и производствените капацитети, а го спречува наглиот прилив на субвенционирани возила од Азија. Унијата, исто така, успеа да го ублажи растечкиот трговски дефицит со Кина и да обезбеди стабилен и непречен синџир на снабдување со клучни суровини, како ретките земни метали, кои се неопходни за европската енергетска и индустриска транзиција. Воедно, се отвора простор за подобар пласман на европските земјоделски и прехранбени производи на кинескиот пазар.

Од друга страна, официјален Пекинг и кинеските автомобилски производители со овој договор избегнуваат воведување општи казнени царини какви што ги погодија електричните возила. И покрај количественото ограничување, фиксната квота од 350.000 возила годишно им обезбедува на кинеските компании правна сигурност и стабилно планирање на пласманот во Европа. Понатаму, механизмот на минимални цени ќе им овозможи на кинеските производители да остваруваат поголема профитна маржа по продаден автомобил наместо агресивно намалување на цените, додека Кина избегнува ескалација на поширока трговска војна со Европската Унија.

Европското здружение на производители на автомобили („ACEA“) го поздрави објавувањето на договорот, оценувајќи го како позитивен чекор кон смирување на трговските несогласувања. Генералната директорка на „ACEA“, Сигрид де Врис, истакна дека наглата дестабилизација на европскиот пазар, проследена со ценовна војна како онаа што моментално трае во Кина, би имала исклучително деструктивни последици за целокупната европска економија. Според нејзините зборови, новиот договор ќе го олесни уредниот премин во нова ера на кинеско присуство на европскиот пазар, што е во долгорочен интерес на сите вклучени страни.