Настинката или друга инфекција на горните дишни патишта понекогаш може да ги зафати и долните делови на респираторниот систем. Тогаш може да се развијат бронхитис или воспаление на белите дробови, заболувања кои имаат слични симптоми, но зафаќаат различни делови од белите дробови и може да се разликуваат според тежината.
Иако на почетокот понекогаш е тешко да се разликуваат само врз основа на симптомите, важно е да се знае кои се нивните главни разлики и кога е потребно да се побара лекарска помош.
Бронхитисот е инфекција на бронхиите, односно дишните патишта кои го поврзуваат душникот со белите дробови. Може да биде предизвикан од вируси или бактерии. Воспалението на белите дробови, од друга страна, ги зафаќа алвеолите, ситните воздушни меурчиња во белите дробови во кои се одвива размената на кислород и јаглерод диоксид. Него може да го предизвикаат бактерии, вируси или габи.
Бидејќи воспалението на белите дробови ги зафаќа подлабоките делови од белите дробови, симптомите често се поизразени и можат да влијаат врз целиот организам. Може да се појават висока температура, треска, болки во мускулите, забрзано дишење и недостиг на воздух. Во потешки случаи воспалението на белите дробови може да биде сериозно и да бара болничко лекување.
Сепак, не мора секој случај да биде тежок. Постои и поблага форма позната како „атипично воспаление на белите дробови“, при кое лицето често може да продолжи да ги извршува секојдневните активности, иако се чувствува болно.
Бронхитисот може да се појави во акутна и хронична форма. Акутниот бронхитис најчесто започнува по вирусна инфекција и обично трае меѓу 10 и 14 дена, иако одделни симптоми, особено кашлицата, може да траат и до неколку недели.
Хроничниот бронхитис е дел од хроничната опструктивна белодробна болест (ХОББ) и подразбира долготрајни тегоби. Кашлицата и создавањето слуз траат најмалку три месеци, а состојбата се повторува во текот на повеќе години. Може да биде поврзана со долготрајна изложеност на чад од тутун и други надразнувачки материи од воздухот.
Еден од најчестите симптоми на бронхитисот е кашлицата, која може да биде проследена со исфрлање слуз. Како што напредува болеста, слузта може да стане жолтеникава или зеленикава. Покрај кашлицата, може да се појават болки во грлото, затнат или растечен нос, благо покачена температура, болки во телото, главоболка, свирење при дишењето и замор.
Воспалението на белите дробови може да предизвика слични симптоми, но тие обично се поизразени и може да траат подолго. Кашлицата може да се задржи и неколку недели откако инфекцијата ќе се повлече.
Кај воспалението на белите дробови може да се појават забрзано дишење, недостиг на воздух, висока температура, треска, зголемено потење, болка во градите или стомакот која може да се влоши при кашлање, губење на апетитот, како и чувство на збунетост или ментална магла.
Се разликува и лекувањето. Акутниот бронхитис најчесто поминува сам од себе во рок од неколку недели, особено кога е предизвикан од вирус. За ублажување на симптомите може да се користат лекови и препарати кои помагаат при температура, болки и насобрана слуз. Ако причината е бактериска инфекција, лекарот може да процени дека се потребни антибиотици.
Хроничниот бронхитис не поминува целосно сам од себе и лекувањето зависи од тежината на заболувањето и оштетувањето на белите дробови. Може да вклучува различни лекови и терапии, а во потешки случаи и други медицински постапки.
Лекувањето на воспалението на белите дробови зависи од неговата причина. Кај бактериска инфекција се користат антибиотици, додека кај вирусни инфекции може да се применат антивирусни лекови кога тоа е индицирано. Габичните инфекции се лекуваат со лекови против габи. Лекарот може да препорача и инхалатори доколку лицето има проблеми со дишењето.
Важно е да се знае дека бронхитисот во некои случаи може да премине во воспаление на белите дробови. Тоа може да се случи ако инфекцијата се прошири од бронхиите на алвеолите. Влошувањето на симптомите, отежнатото дишење или чувството на недостиг на воздух може да бидат знак дека инфекцијата се проширила подлабоко во белите дробови.
Посебна претпазливост е потребна кај деца помали од две години, лица постари од 65 години, бремени жени, како и кај луѓе кои имаат белодробни или срцеви заболувања, како што се астма, емфизем, дијабетес или срцеви заболувања. Поголем ризик постои и кај лицата со невролошки состојби кои го отежнуваат голтањето.
Ако симптомите кои укажуваат на бронхитис или воспаление на белите дробови не почнат да се подобруваат во рок од седум дена, ако се влошуваат или се појават проблеми со дишењето, потребно е да се посети лекар. Навремената процена е особено важна кај лицата кои припаѓаат на ризичните групи.
