Човечкото тело е издржливо, но има свои граници. Па, која е највисоката температура што човекот може да ја поднесе?

Одговорот е прилично јасен – температура на влажен термометар од 35 степени Целзиусови, според студија од 2020 година објавена во списанието „Science Advances“.

Температурата на влажен термометар не е исто што и температурата на воздухот што ја гледаме во временската прогноза. Таа се мери со термометар обвиткан со влажна ткаенина, при што се земаат предвид и температурата и влажноста на воздухот. Влажноста е клучен фактор, бидејќи колку повеќе водена пареа има во воздухот, толку потешко испарува потта, а со тоа и телото потешко се лади.

Ако влажноста е ниска, а температурата висока – или обратно – температурата на влажен термометар нема да достигне критични вредности, објаснува Колин Рејмонд, истражувач во лабораторијата за млазен погон на „NASA“. Но, кога и температурата и влажноста се високи, овој показател може да достигне опасни нивоа.

На пример, ако температурата на воздухот изнесува 46,1 степени Целзиусови, а релативната влажност е 30 проценти, температурата на влажен термометар ќе биде околу 30,5 степени Целзиусови. Но, ако температурата е 38,9 степени Целзиусови, а влажноста 77 проценти, тогаш температурата на влажен термометар достигнува 35 степени Целзиусови, што претставува „опасна зона“ за човекот.

Причината поради која луѓето не можат да преживеат комбинација од екстремна топлина и висока влажност е тоа што организмот повеќе не може да ја регулира својата внатрешна температура.

„Ако температурата на влажен термометар ја надмине температурата на човечкото тело – околу 37 степени Целзиусови – човекот и понатаму може да се поти, но телото повеќе не може да се олади до нивото што е физиолошки неопходно“, објаснува Рејмонд.

Во тој момент организмот влегува во состојба на хипертермија, при што топлотниот удар се јавува кога внатрешната телесна температура ќе надмине 40 степени Целзиусови. Тоа може да доведе до забрзан пулс, конфузија, делириум, иритација на кожата, губење на свеста и кома.

Сепак, температура на влажен термометар од 35 степени Целзиусови не предизвикува смрт веднаш. Потребни се приближно три часа изложеност на такви услови за тие да станат фатални, вели Рејмонд. Не постои начин прецизно да се утврди тоа време, бидејќи не е етички луѓето намерно да се изложуваат на вакви услови во експерименти. Рејмонд проценува дека реалната критична граница се движи помеѓу 34 и 36,5 степени Целзиусови.

Кој е најизложен на ризик?

Клима-уредите можат да спасат живот, но не секој може да си ги дозволи, а дури и таму каде што се широко распространети, електричната мрежа може да биде нестабилна, предупредува Рејмонд.

Во историјата само неколку места достигнале 35 степени Целзиусови температура на влажен термометар, и тоа само краткотрајно. Од крајот на 1980-тите години, најризични подрачја се долината на реката Инд во Пакистан и северна Индија, како и јужниот брег на Персискиот Залив. Градот Џејкобабад во Пакистан, познат како еден од најжешките градови во светот, измерил температура на влажен термометар над 35 степени Целзиусови најмалку четири пати. Вредности над 32 степени биле забележани и во Ла Пас (Мексико), Порт Хедланд (Австралија) и Абу Даби (Обединети Арапски Емирати).

„Постојат места кои и денес повремено ги доживуваат овие услови по еден или два часа. А со глобалното затоплување, тоа ќе станува сè почесто“, вели Рејмонд.

Во наредните 30 до 50 години, најголем ризик се очекува во северозападно Мексико, северна Индија, Југоисточна Азија и Западна Африка.

„За жал, со климатските промени кои веќе се неизбежни, Земјата ќе продолжи да се загрева, дури и ако веднаш престанеме со емисиите на стакленички гасови“, додава тој.

„Множител на болести“

Некои научници предупредуваат дека прагот од 35 степени Целзиусови температура на влажен термометар всушност ја потценува опасноста.

Поп Мозли од Државниот универзитет во Аризона истакнува дека оваа вредност претставува максимална граница што може да ја издржи млада и здрава личност во идеални услови. Во реалноста, возраста, физичката подготвеност, лековите и хроничните заболувања значително ја намалуваат способноста на организмот да се справи со екстремната жештина.

Физичката активност и директното изложување на сонце, на пример, можат да предизвикаат прегревање и при значително пониски температури. Постарите лица, луѓето со хормонални нарушувања, дебелина, како и оние што користат антипсихотици, се изложени на поголем ризик.

Мозли предупредува дека за време на топлотните бранови, многу смртни случаи не се евидентираат официјално како последица на жештината, бидејќи најчесто настануваат поради влошување на веќе постојните заболувања.

Топлината може да ги влоши хипертензијата, кардиоваскуларните заболувања, болестите на бубрезите и менталните нарушувања. Таа, исто така, може негативно да влијае и кај лицата со дијабетес, астма и деменција.

Токму затоа Мозли ја нарекува топлината „множител на болести“ – фактор што ги прави многу други здравствени состојби далеку поопасни.

Вистинското влијание на екстремните горештини е многу пошироко отколку што покажуваат официјалните бројки, па многу луѓе можат да претрпат сериозни последици и при значително пониски вредности од официјалниот праг од 35 степени Целзиусови температура на влажен термометар.

„Постојат многу луѓе кои би претрпеле катастрофални последици и пред да се достигне таа граница“, заклучува тој.