Само 10 земји сочинуваат речиси половина од глобалниот извоз на храна. САД, Бразил и Канада доминираат во светската земјоделска трговија, додека Кина, на пример, произведува огромни количини храна, но најголемиот дел го троши на домашниот пазар.

Триесетте најголеми светски извозници на храна сочинуваат повеќе од 80% од глобалниот пазар на земјоделски извоз вреден 1,5 трилиони долари, според податоците на Светска трговска организација.

Податоците на СТО, исто така, откриваат колку е концентрирана глобалната понуда на храна. Релативно мала група земји денес игра преголема улога во исхраната на светот, што ја прави земјоделската трговија сè постратешка во услови на растечки трошоци и геополитички тензии.

10 најголеми извозници на храна

Релативно мал број земји денес снабдуваат огромен дел од светската трговија со храна. Само десетте најголеми извозници учествуваат со речиси половина од вкупниот глобален земјоделски извоз, што на неколку економии им дава огромно влијание врз светските цени на храната и синџирите на снабдување, пишува „N1info.ba“.

Американскиот континент претставува столб на глобалниот систем за трговија со храна. Соединетите Американски Држави, Бразил, Канада и Мексико заедно сочинуваат речиси 30% од светскиот земјоделски извоз, кој опфаќа сè – од житарки и месо до преработена храна и маслодајни култури.

Во меѓувреме, некои густо населени економии се наоѓаат пониско на листата отколку што би се очекувало. Иако е најголем земјоделски производител во светот, Кина значително заостанува зад САД и Бразил кога станува збор за вредноста на извозот, што покажува колкав дел од нејзиното производство останува наменет за домашниот пазар.

Десетте најголеми извозници се:

1. САД ;

2. Бразил ;

3. Кина ;

4. Канада ;

5. Мексико ;

6. Индонезија ;

7. Австралија ;

8. Индија ;

9. Тајланд ;

10. Франција .

Земјите од Азија и Пацификот имаат специјализирани улоги

Додека американскиот континент доминира според вкупната вредност на извозот, одредени земји од Азија и Пацификот имаат клучна улога во одделни сегменти на глобалните синџири на снабдување со храна, покажуваат податоците на СТО.

Австралија е меѓу најголемите светски извозници на храна благодарение на големиот извоз на говедско месо, пченица и јачмен, што ја прави важен снабдувач на бројни азиски пазари. Индонезија, од друга страна, е водечки светски извозник на палмино масло, една од најзастапените состојки во прехранбената индустрија.

Заедно, овие земји покажуваат дека глобалната трговија со храна не зависи само од обемот на земјоделското производство, туку и од регионалната специјализација.

Европа останува важен играч

Најголемите европски извозници на храна не се потпираат првенствено на обемот на производството, туку на специјализацијата, ефикасноста и производите со висока додадена вредност.

Особено се издвојува Холандија. И покрај релативно малата територија, таа го зазема 11-тото место меѓу најголемите извозници на храна во светот благодарение на исклучително ефикасното земјоделство, развиеното производство во пластеници и стакленици, како и нејзината улога како едно од главните европски трговски јазли.

Франција и Германија, исто така, остануваат меѓу водечките извозници благодарение на широкиот спектар производи – од житарки и млечни производи до преработена храна и пијалаци.

Така, Европа ја покажува и другата страна на глобалната трговија со храна: доминацијата не зависи само од големината на обработливите површини, туку и од логистиката, технологијата и развиената инфраструктура на синџирите за снабдување.

Зошто извозот на храна станува сè поважен

Нарушувањата во транспортот и порастот на трошоците за енергија во последните години дополнително ги оптоварија глобалните синџири за снабдување со храна. Бидејќи земјоделството во голема мера зависи од гориво, ѓубрива и транспортна инфраструктура, геополитичките кризи можат брзо да ги зголемат трошоците за производство и дистрибуција низ целиот свет.

Поради тоа, земји како САД, Бразил, Канада и Австралија добиваат уште поголемо стратешко значење. Благодарение на нивните големи производствени капацитети и развиена инфраструктура, тие имаат можност да останат сигурни снабдувачи дури и во периоди на глобални нарушувања.