Веќе со години израелските претставници на Евровизија се соочуваат со свирежи, закани со смрт и протести, а ни оваа година не е исклучок. Се очекуваат протести, главно од пропалестински активисти, поради што се подготвуваат и можни забрани за собирања кои би можеле да бидат на сила барем за време на главните денови на манифестацијата.

Да потсетиме, пејачот Ноам Бетан го претставува Израел на Евровизија 2026 со песната „Michelle“.

Зошто Израел учествува на Евровизија иако не е во Европа?

Иако географски не се наоѓа во Европа, Израел учествува на Евровизија уште од 1973 година. Оттогаш има остварено забележителни резултати: четири пати победи, два пати заврши на второ место, а еднаш на трето. Израел настапи на Евровизија вкупно 46 пати, а бил домаќин на натпреварот во 1979, 1999 и 2019 година.

Причината за израелското учество е прилично едноставна. Евровизија не ги собира исклучиво европските држави во географска смисла, туку членките на Европската радиодифузна унија (EBU). Израелската радиодифузна управа IBA била активна членка на таа организација, а по нејзиното гасење во 2017 година ја наследила Израелската јавна радиотелевизија IPBC, односно „Kan“. Со тоа Израел го задржал правото на настап на натпреварувањето.

Четири пати победија на Евровизија

Израел првпат победи во 1978 година во Париз, кога Изхар Коен и групата Алфабета ја изведоа песната „A-Ba-Ni-Bi“. Веќе следната година, на домашен терен во Ерусалим, следеше нова победа, овојпат со песната „Hallelujah“ на групата „Milk and Honey“.

Сепак, Израел во 1980 година не ја бранеше титулата. IBA тогаш не можела повторно да ја организира Евровизија поради финансиски причини, па натпреварувањето беше одржано во Холандија. Дополнително, датумот се совпадна со Јом Хазикарон, израелскиот Ден на сеќавање, поради што Израел не учествуваше.

Третата победа пристигна во 1998 година во Бирмингем, кога Дана Интернешенел победи со песната „Diva“. Четвртата победа Израел ја оствари во 2018 година во Лисабон, кога Нета победи со песната „Toy“.

Оваа година некои европски земји го бојкотираат натпреварувањето

Учеството на Израел на Евровизија со години е причина поради која некои арапски земји, иако имаат право како членки на EBU, не учествуваат на натпреварувањето. Меѓу нив често се спомнуваат Тунис, Мароко и Либан.

Тунис планирал дебитирање во 1977 година, но се повлекол. Либан требало да учествува во 2005 година, но се повлекол бидејќи според либанскиот закон не е дозволено промовирање на израелски содржини. Тоа би значело дека либанската телевизија не би можела да го емитува израелскиот настап, што е спротивно на правилата на EBU.

Еден од попознатите инциденти се случил во 1978 година, кога јорданската телевизија JRTV го прекинала преносот за време на израелскиот настап и наместо тоа прикажувала слики од цвеќиња. Кога станало јасно дека Израел би можел да победи, преносот целосно бил прекинат. Јорданските медиуми потоа не ја признале израелската победа, туку објавиле дека победила Белгија, која всушност завршила на второ место.

Оваа година, поради учеството на Израел, бојкот на Евровизија најавија Словенија, Ирска, Шпанија, како и Холандија и Исланд.