Војната во Иран предизвика енергетска криза, а земјите се вртат кон обновливи извори! Кина доминира во извозот на соларна технологија и EV и станува глобален лидер. Шокот од фосилните горива го поттикнува соларниот бран.
Војната во Иран, која започна со воздушни напади на САД и Израел кон крајот на февруари, предизвика голема енергетска криза и ги натера земјите, соочени со недостиг на нафта, да се свртат кон алтернативни извори. Многу од нив спасот го наоѓаат во обновливите извори на енергија, а во таа транзиција како апсолутен победник се наметнува Кина, глобален лидер во зелената технологија, пишува „CNN“.
Рекорден извоз на кинеска технологија
Последица од историскиот шок во снабдувањето со нафта е забрзаното прифаќање на чистата енергија ширум светот, што го потврдуваат и најновите податоци. Кинескиот извоз на соларна технологија, батерии и електрични возила (EV) достигна рекордни нивоа во март, се наведува во извештајот на енергетската аналитичка куќа „Ember“, на кој се повикува „CNN“.
Откако иранската војска го блокираше Ормускиот теснец, со што беше прекината околу петтина од глобалното снабдување со нафта и природен гас, цените на енергенсите нагло пораснаа. Како одговор, Кина само во март извезе 68 гигавати соларна технологија, со што за дури 50 проценти го надмина претходниот рекорд. Педесет земји поставија нови рекорди во увозот на кинеска соларна опрема, а најголем раст е забележан на пазарите во Азија и Африка, кои се најтешко погодени од кризата.
Вкупниот извоз на т.н. „нова тројка“ – соларни панели, батерии и електрични возила – порасна за 70 проценти во март на годишно ниво. Овие три категории станаа клучни двигатели на кинескиот БДП, преземајќи ја улогата што некогаш ја имаа облеката, домашните апарати и мебелот. Извозот на кинески батерии достигна 10 милијарди долари, со особено висок раст во Европската Унија, Австралија и Индија.
Ценовните шокови го поттикнуваат соларниот бран
Аналитичарите истакнуваат дека енергетската криза само го забрзала трендот што веќе бил во подем. Додека светот се бори со недостиг, азиските земји зависни од увоз од Блискиот Исток поттикнуваат штедење енергија и го скратуваат работното време. Истовремено, инвестициите во обновливи извори стануваат приоритет, од што најмногу профитира Кина како најголем светски производител на електрични возила, ветерни турбини и соларни панели.
Неизвесноста околу повторното отворање на Ормускиот теснец ја зголеми загриженоста за енергетската безбедност и ја забрза транзицијата. Иако САД и Иран се согласија на прекин на огнот поради преговори, тензиите во теснецот остануваат високи, а двете страни запленија бродови во овој клучен премин.
Оваа криза ги преобликува регионалната трговија и односите, бидејќи земјите бараат начини да се заштитат од шокови во снабдувањето. Изградбата на капацитети за обновлива енергија стана еден од главните начини за ублажување на ударот.
Масовните државни инвестиции во зелената индустрија ја зајакнаа енергетската самодоволност на Кина и ја намалија нејзината изложеност на недостиг од нафта. Доминацијата во технологијата за обновливи извори ѝ даде и поголемо геополитичко и економско влијание. Парадоксално, додека светот се обидува да ја намали зависноста од нафта и гас од Блискиот Исток, влегува во нов вид зависност – од Кина.
Пакистан, на пример, избегна дел од негативните последици од војната затоа што пред неколку години започна масовно да увезува евтини кинески соларни панели. Се проценува дека користењето соларна енергија наместо скап увоз на нафта ѝ заштедува милијарди долари годишно.
Долгорочни последици врз глобалниот пазар
Не се само соларните панели тие што ја менуваат играта. Аналитичарите од „Ember“ проценуваат дека глобалното прифаќање на електрични возила минатата година ја намалило потрошувачката на нафта за околу 1,7 милиони барели дневно. Со растот на цените на нафтата на почетокот од конфликтот, кинеските државни медиуми известија за нагло зголемување на продажбата на електрични возила во странство. Според податоците на Кинеската асоцијација за патнички возила, извозот на електрични и хибридни возила во март достигнал рекорд, со раст од 140 проценти во однос на истиот период лани.
Дел од растот на продажбата на соларни панели минатиот месец се припишува на создавање резерви пред Кина во април да ги укине даночните олеснувања, па малку е веројатно дека толку силен раст ќе се одржи. Сепак, аналитичарите се согласуваат дека конфликтот на Блискиот Исток ги зајакна долгорочните аргументи за премин кон алтернативна енергија.
