Причината е нарушување во снабдувањето со нафта и транспортот низ Ормускиот теснец, низ кој поминува околу една петтина од светската потрошувачка на нафта, предупредува Меѓународната агенција за енергија (IEA), додека податоците покажуваат нагол раст на цените на нафтата.

Највидлив пример се презервативите. Компанијата „Karex“, еден од најголемите светски производители, најави зголемување на цените од 20 до 30 проценти, поради поскапени суровини и логистика.

Сличен тренд се бележи и кај лековите, вклучувајќи го и парацетамолот. Во Велика Британија купувачите веќе плаќаат 20 до 30 проценти повеќе, додека аптеките пријавуваат недостиг на одредени препарати, пишува „The Guardian“.

Дополнителен притисок се забележува и на други пазари – дистрибутерите во Индија предупредуваат на раст на цените на парацетамолот и другите генерички лекови.

Поскапувањата се прелеваат и во помалку очигледни категории, како што се средствата за домаќинство и производите од супермаркетите. Европскиот производител „McBride“ веќе ги зголеми цените поради поскапени хемиски компоненти и амбалажа.

Што сè се прави од нафта

Кога ќе кажеме „нафта“, повеќето луѓе помислуваат на гориво. Сепак, американското Министерство за енергетика наведува дека петрохемикалиите добиени од нафта и природен гас учествуваат во производството на повеќе од 6.000 секојдневни производи и технолошки уреди. Тоа значи дека војна која влијае на нафтата не ја зголемува само цената на горивото и греењето, туку и на голем број секојдневни производи што се произведуваат од неа.

„Plastics Europe“ објаснува дека производството на пластика започнува со преработка на сурова нафта, при што нафтата е клучна за создавање на бројни полимери. Од тие процеси настануваат материјали како што се: полиетилен, полипропилен, ПВЦ, ПЕТ, полиуретан и други — а токму тие завршуваат во амбалажа, медицинска опрема, електроника, облека и предмети за домаќинство.

Затоа меѓу „скриените“ производи од нафта не се само пластичните шишиња и кеси.

На официјалната листа на американското Министерство за енергетика се наоѓаат и четки за заби, контактни леќи, лепак, бои, кармини, витамински капсули, пелени, синтетичка гума, кабаници, чадори, мастики, мобилни телефони, компјутерски тастатури, слушни апарати, шлемови, теписи, спортска опрема, ПВЦ цевки, подни облоги, завеси за туширање, играчки, куфери и голем дел од амбалажата. Накратко — многу производи што секојдневно ги користиме имаат врска со нафтата, а тоа често не го забележуваме.

Иако сè уште не поскапеле сите овие производи, трендот е јасен — притисокот врз цените расте. Веќе сега се погодени основни производи како лекови и средства за заштита, додека во наредниот период поскапувањата би можеле да опфатат уште поширок спектар на стоки. Со други зборови, кога поскапува нафтата, не поскапува само горивото — туку речиси сè што секојдневно користиме, често и таму каде што најмалку го очекуваме.