Врховното раководство на американската морнарица порача дека интензивно работи на избегнување сериозни проблеми што ги следеа претходните проекти за бродоградба кога станува збор за програмата на „борбениот брод“ од класата „Трамп“.
Високи функционери особено ја нагласуваат потребата пред почетокот на работите на големите борбени бродови, од кои првиот би можел да чини дури 17 милијарди долари, да се обезбеди многу цврст и конечен дизајн.
Недостигот од завршен проект, како и неговите чести измени за време на развојот, значително придонесоа за пропаста на фрегатата од класата „Constellation“ минатата година.
Началникот на поморските операции (CNO), адмирал Дерил Кодл и секретарот на морнарицата Џон Фелан зборуваа за борбениот брод од класата „Трамп“, познат и како „BBG(X)“, на одделни тркалезни маси за време на изложбата „Sea Air Space 2026“, која ја организира „Navy League“. Претседателот Доналд Трамп официјално ги претстави плановите за оваа класа минатиот декември, а првиот брод моментално би требало да го носи името „USS Defiant“.
„Мислам дека тоа е неопходен елемент на силите и мислам дека им дава вистинска флексибилност на силите“, рече Фелан за програмата „BBG(X)“.
Според досега достапните информации, бродовите од класата „Трамп“ ќе имаат депласман од околу 35.000 тони, приближно три пати повеќе од најновата подваријанта „Flight III“ на разурнувачите од класата „Arleigh Burke“. Ќе бидат долги меѓу 256 и 268 метри, широки меѓу 32 и 35 метри и ќе можат да развијат брзина поголема од 30 јазли.
Вооружувањето ќе вклучува комбинација од нуклеарни и конвенционални проектили, вклучувајќи и хиперсонични, сместени во големи вертикални лансирни системи (VLS). Исто така, ќе имаат шински електромагнетен топ, два класични поморски топа од 5 инча, ласерско оружје со насочена енергија и дополнителни системи за блиска одбрана.
Функционери на морнарицата изнесоа и дополнителни детали за трошоците и планот за производство за време на претставувањето на предлог-буџетот за фискалната 2027 година. Сегашниот план предвидува нарачка на првиот од трите такви брода во фискалната 2028 година, со проценет трошок од 17 милијарди долари.
Вкупниот трошок на програмата во следните пет години се проценува на 43,5 милијарди долари. За споредба, набавната цена на секој од следните три носачи на авиони од класата „Ford“ се проценува меѓу 13 и 15 милијарди долари, пишува „The War Zone“.
Бројката од 17 милијарди долари е „рана почетна проценка“, рече Фелан. Тој додаде дека морнарицата веќе разговара со два различни добавувачи за изградба на бродовите и дека конечната одлука ќе зависи од развојот на дизајнот и производствените капацитети на бродоградилиштата.
Фелан и Кодл нагласија дека дизајнот на „BBG(X)“ сè уште е во многу рана фаза. Бродовите треба да вклучуваат низа напредни технологии, меѓу кои шински електромагнетен топ и ласерско оружје, кои сè уште не се целосно потврдени и покрај долгогодишните истражувања.
„Бродот треба да се дизајнира. Морам да вложам средства во истражување и развој“, рече Кодл. „Клучно е колку можеме да преземеме од постојните проекти како Arleigh Burke и DDG(X)“, додаде тој.
Морнарицата претходно потврди дека „BBG(X)“ е директен наследник на програмата на разурнувачот „DDG(X)“ и дека ги решава недостатоците на тој проект.
„Сето тоа мора да се вклопи во нова платформа која значително ги зголемува капацитетите и енергетската моќ за идни системи како оружје со насочена енергија и шински електромагнетен топ“, додаде Кодл.
Тој нагласи и дека една од претходните грешки била започнувањето на изградбата пред дизајнот да биде доволно завршен.
„Сакаме да имаме најмалку 80 отсто завршен дизајн пред првото заварување“, истакна тој.
Таков пристап изостана кај фрегатата „Constellation“, чиј дизајн сè уште беше во развој во 2025 година, иако работите веќе беа започнати. Слични проблеми се појавија и кај носачот на авиони „USS Gerald R. Ford“ и бродовите „Littoral Combat Ship“, каде што беше применет концептот на паралелен развој и производство.
Морнарицата претходно оваа година објави дека спровела нови тестирања на шински електромагнетен топ во базата „White Sands“ во Ново Мексико. Паралелно продолжува развојот на ласерско и микробраново оружје.
Се разгледува и можноста за нуклеарен погон, иако Фелан смета дека тоа е „малку веројатно“ поради сложеноста и трошоците. Сегашниот план предвидува комбинација од дизел-генератори и гасни турбини.
Сè уште не е целосно дефинирано како бродовите ќе се користат во оперативна смисла.
„Разгледуваме како би се вклопиле во борбени групи и различни оперативни средини“, рече Фелан, додавајќи дека таков брод би можел да дејствува и самостојно, на пример покрај брегот на Венецуела.
Според буџетските документи, примарната улога на бродот ќе биде обезбедување силна офанзивна моќ на големи растојанија и дејствување како платформа за командување и контрола. Напредните системи ќе овозможат користење хиперсонично оружје, ласери и шински електромагнетен топ, со намалена зависност од класичното вооружување.
Бродот ќе може да води поморски операции, да дејствува во рамките на ударни групи на носачи на авиони или самостојно да обезбедува клучни поморски правци.
И покрај амбициите, постојат прашања за реалната оперативна ефикасност на толку голем и скап брод, особено со оглед на планираната мала флота. Истовремено, американската бродоградба се соочува со ограничени капацитети, особено во споредба со Кина.
„Разгледуваме модуларна, дистрибуирана бродоградба како решение“, рече Фелан.
Морнарицата планира да користи дигитален дизајн, вештачка интелигенција и модуларно производство за да ги намали трошоците и ризиците. Тој пристап би овозможил изградба во повеќе бродоградилишта, додека финалното составување би се вршело во САД.
Со оглед на планот првиот брод да биде нарачан во 2028 година, се очекува во наредните месеци да бидат објавени повеќе детали за проектот од класата „Трамп“.
