Подобрувањето на животните услови и напредокот на медицината во лекувањето на типичните болести на постарата возраст можат да доведат до тоа луѓето масовно да почнат да доживуваат сто и повеќе години.

Во периодот 1960–2020, просечниот очекуван животен век кај мажите пораснал за повеќе од 18 години (од 50,7 на 68,9 години), а кај жените за 19,3 (од 54,6 на речиси 74 години). Показателите за Западна Европа се уште пооптимистички. Жените можат да очекуваат да живеат просечно 84,3 години, а мажите 79,1 година. Источна Европа има нешто послаби резултати во тој поглед (просекот за двата пола е 76, односно 66,5 години).

Во сиромашните, земјите во развој во Африка, како што се Чад, Нигерија или Сомалија, и мажите и жените можат да очекуваат да живеат во просек едвај нешто повеќе од 50 години. Се забележува, значи, корелација меѓу должината на животот и неговиот стандард, вклучително и пристапот до здравствена заштита.

Со текот на времето, во тој поглед треба да биде сè подобро. Научниците од Универзитетот Вашингтон тврдат дека до крајот на 21 век просечниот човек ќе има 89 отсто шанса да доживее 126 години, 44 отсто шанса да доживее 128 години и 13 отсто шанса да доживее 130 години. Бројот на лица кои ќе доживеат 110 и повеќе години, кои во науката се нарекуваат „суперстогодишници“, треба значително да порасне.

120 години – да, 135 – не баш

„Веројатноста просечна личност да го собори сегашниот рекорд на максимален животен век во овој век е блиску до единица. Сепак, малку е веројатно дека некој ќе ја надмине границата од 135 години“, наведуваат истражувачите.

Тим научници од Технолошкиот универзитет Чалмерс во Шведска дојде до заклучок дека не постои строго определена, цврста граница на должината на човечкиот живот, што не значи дека во поволни услови може да се живее вечно. Тоа само навидум изгледа како парадокс.

Анализата на демографските податоци од Западна Европа и Јапонија, што ја спровеле истражувачите, покажала дека по навршената 110-та година од животот, ризикот од смрт во наредните години останува ист. Тој тогаш во просек изнесува дури 47 отсто, па станува многу висок.

Од друга страна, тим од Московскиот институт за физика и технологија во соработка со научници од САД и Сингапур претставува поинаков став. Истражувачите своите заклучоци ги засноваат на анализа на физиолошката отпорност на луѓето од различна возраст. Според нивното мислење, како што минуваат годините, таа отпорност на организмот опаѓа до таа мера што на возраст од 120–150 години би требало целосно да исчезне.

Зошто тогаш некои луѓе живеат над 100 години, додека други не доживуваат ни 70?

Биологијата и медицината укажуваат на многу потенцијални причини. Тим експерти од Универзитетот во Палермо и други италијански центри ги прегледал истражувањата за влијанието на гените врз очекуваната должина на животот. Според добиените резултати, гените влијаат на долговечноста со 33 отсто кај жените и дури 48 отсто кај мажите.

Денешните стогодишници главно се лица кои во младоста се покажале особено отпорни на потенцијално смртоносни болести од младоста, а типичните болести поврзани со староста кај нив се појавуваат подоцна. Сепак, истражувањата укажуваат и на значењето на факторите од околината. Според мислењето на експертите, собраната литература потврдува дека основата на исклучителната долговечност е повеќефакторска и опфаќа различни комбинации од гени, околина, отпорност и случајност.