На социјалните мрежи во последните години се почесто се спомнува таканаречениот „природен оземпик“, супстанца за која многумина веруваат дека може да помогне во регулирањето на телесната тежина и метаболизмот. Станува збор за берберин, растително соединение кое се наоѓа во некои растенија, како што е жолтиката, а кое стана популарен додаток во исхраната.

Меѓутоа, новата научна анализа предупредува дека споредбата со лекови како оземпик е преголемо поедноставување. Истражувачите од Медицинскиот универзитет во Вроцлав наведуваат дека достапните истражувања не ја потврдуваат идејата дека берберинот делува преку еден јасен и предвидлив механизам, ниту дека кај сите луѓе дава исти метаболички ефекти.

Растенија кои содржат берберин

Берберинот е растителен алкалоид кој природно се наоѓа во неколку видови растенија. Најпознати извори се жолтиката (Berberis vulgaris), грмушка која расте и во Европа и на Балканот, потоа кинескиот златен конец (Coptis chinensis) и канадскиот златен корен (Hydrastis canadensis). Оваа супстанца е присутна и во махонијата (Mahonia aquifolium), украсна зимзелена грмушка која често се сади во паркови и дворови. Токму од овие растенија најчесто се добива берберинот што се користи во суплементи.

„За разлика од хормоналните лекови, берберинот не делува на еден рецептор ниту функционира како хормон. Наместо тоа, неговото дејство е многу посложено и, според научниците, во голема мера зависи од процесите што се одвиваат во цревата.

Метаболизмот започнува во цревата

Експерименталните податоци најмногу го поддржуваат сознанието дека берберинот делува токму во дигестивниот систем, особено преку влијание врз цревните бактерии, воспалителните процеси и стабилноста на цревната бариера.

„Најдобро е проучено влијанието врз микробиотата и нејзината врска со цревната бариера и воспалителните процеси“, објаснува д-р Ана Дуда-Мадеј од Медицинскиот универзитет во Вроцлав.

Според нејзините зборови, таканаречената оска црево–мозок моментално е најперспективното објаснување за можните метаболички ефекти на берберинот, но за разбирање на неговото клиничко значење се потребни уште истражувања.

Со други зборови, берберинот веројатно не „ги регулира метаболичките процеси“ директно, туку влијае на биолошката околина во која тие процеси се одвиваат.

Зошто ефектите не се исти кај сите

Еден од главните заклучоци на анализата е дека берберинот не делува исто кај сите луѓе. Неговиот ефект силно зависи од составот на цревната микробиота, која се разликува од личност до личност.

„Берберинот не делува во микробиолошки вакуум. Неговите ефекти во голема мера зависат од микробиотата“, нагласува д-р Дуда-Мадеј.

Поради тоа, кај некои луѓе може да има поизразен противвоспалителен ефект, додека кај други повеќе влијае на функцијата на цревната бариера или на одредени метаболички процеси. Луѓето кои неодамна користеле антибиотици или имаат нарушена цревна микробиота може да реагираат побавно или послабо.

Можни несакани реакции

Иако на интернет често се опишува како универзален додаток за метаболизмот, авторите на студијата предупредуваат дека таквата претстава е погрешна.

„Називот „универзален метаболички суплемент“ е потполно неточен. Многу попрецизно би било да се каже дека станува збор за модулатор на оската микробиота–имун систем“, нагласува д-р Дуда-Мадеј.

Научниците исто така предупредуваат дека во популарните написи често се занемаруваат и можните несакани реакции. Според податоците на Американскиот Национален центар за комплементарна и интегративна медицина, берберинот може да предизвика дигестивни тегоби како што се гадење, болки во стомакот, надуеност, запек или дијареја.

Исто така, може да влијае на метаболизмот на бројни лекови, вклучувајќи одредени антидијабетични лекови, антикоагуланси и седативи, па неговата употреба бара претпазливост.

Поради тоа, истражувачите нагласуваат дека берберинот не треба да се смета како замена за пропишана терапија или како „природен лек за сè“, туку повеќе како интересно соединение што им помага на научниците подобро да разберат колку метаболизмот и здравјето на организмот се поврзани со цревната микробиота.