Честопати очекуваме другата страна „сама да разбере“ што чувствуваме, а токму тука започнува проблемот.

Неизговорени очекувања

Во основата лежи когнитивна пристрасност позната како „илузија на транспарентност“. Бидејќи сопствените мисли и емоции ни се сосема јасни, погрешно претпоставуваме дека тие се подеднакво очигледни и за другите.

Психолозите овој феномен често го објаснуваат со едноставен експеримент, една личност тапка ритам од позната песна, уверена дека слушателот лесно ќе ја препознае. Но слушателот најчесто слуша само низа неповрзани удари, а не мелодијата што „свири“ во мислите на оној што тапка. Истото се случува и во врските, она што за нас е очигледно, за партнерот може да биде целосна непознаница.

Последици од комуникациското молчење

Секое премолчување на сопствена потреба, со надеж дека партнерот ќе ја препознае без да ја кажеме, претставува тивок тест за кој тој не ни знае дека постои. Неизбежниот „неуспех“ на тој невидлив тест создава разочарување и замерување.

Малите фрустрации се натрупуваат и постепено градат емоционална бариера. Процесот започнува со престанок на споделување ситници, а може да заврши со задржување на важни чувства. Се создава впечаток на еднонасочно огледало, едниот партнер и понатаму го набљудува другиот, но повеќе не му дозволува увид во својот внатрешен свет.

Иако физички делат заеднички простор, чувството на осаменост расте, а врската тивко слабее. Пасивно-агресивните реакции, воздивнувања, иронични забелешки или „казнување“ со молк, дополнително ја продлабочуваат далечината, бидејќи поттикнуваат одбранбени механизми наместо емпатија.

Стратегии за конструктивна комуникација

Овој образец може да се прекине со свесна и директна комуникација. Наместо обвинување, клучот е јасно и директно изразување на сопствените потреби преку таканаречени „јас-пораки“.

Психологот д-р Џон Готман препорачува едноставна формула што го претвора приговорот во конструктивно барање. Таа се состои од три чекори:

• Изразување на сопственото чувство („Се чувствувам исцрпено …“)

• Наведување на конкретната ситуација („… по напорната работна недела …“)

• Јасно формулирање на потребата („… и би сакала вечерва да поминеме мирна вечер само ние двајца“)

Наместо реченицата „Никогаш не ме слушаш“, поефективно е да се каже:

„Се чувствувам поблиска до тебе кога ме слушаш внимателно додека ти зборувам за нешто важно“.

Овој пристап не звучи како напад, туку како покана за разбирање и соработка. А токму во тоа лежи суштината на успешната комуникација, не во претпоставките, туку во јасно изговорените зборови.