Експертите кои стојат зад истражувањето порачуваат дека бремените жени треба да бидат спокојни со овие наоди, кои се спротивни на контроверзните тврдења на американскиот претседател Доналд Трамп изнесени минатата година, пишува Би-би-си.

Сеопфатна анализа

Тврдењата на американскиот претседател, кои тогаш беа критикувани од медицински организации ширум светот, го поттикнале ова ново истражување. Студијата, објавена во списанието „The Lancet“, опфатила анализа на 43 најдоверливи студии за употребата на парацетамол во бременост, вклучувајќи стотици илјади жени. Истражувачите особено се фокусирале на висококвалитетни студии кои споредувале браќа и сестри, што им овозможило да ги исклучат другите фактори како генетиката и семејното окружување, правејќи ја нивната студија „златен стандард“.

„Кога ја направивме оваа анализа, не пронајдовме никаква врска, немаше поврзаност, нема докази дека парацетамолот го зголемува ризикот од аутизам“, изјавила за Би-би-си главната авторка на студијата, професорката Асма Калил. „Пораката е јасна – парацетамолот останува безбедна опција за време на бременоста кога се зема според упатствата“, додала таа.

Овие наоди ги потврдуваат насоките на водечките медицински организации во Велика Британија, САД и Европа. Во студијата се наведува дека сите претходно пријавени врски меѓу лекот и зголемениот ризик од аутизам веројатно можат да се објаснат со други фактори, а не со директен ефект од самиот парацетамол.

Важноста на лекувањето болка и температура

Професорката Калил, експертка за фетална медицина на Универзитетот во Лондон, ја нагласила важноста на парацетамолот. „Ова е важно бидејќи парацетамолот е лек од прв избор што им го препорачуваме на бремените жени при болки или покачена температура“, рекла таа. Здравствените совети предупредуваат дека нелекувањето висока температура или болка за време на бременоста може да го зголеми ризикот од спонтан абортус, предвремено породување или развојни проблеми кај детето.

Реакции на експертите

Медицинските експерти кои не биле вклучени во истражувањето ги поздравија наодите, истакнувајќи дека тие ќе помогнат да се намали загриженоста кај бремените жени. Професорот Иан Даглас од Лондонската школа за хигиена и тропска медицина рекол дека студијата е „добро спроведена“ затоа што ги исклучила студиите со понизок квалитет. Според професорот Јан Хаавик од Универзитетот во Берген, студијата обезбедува „силни докази“ дека употребата на парацетамол за време на бременост не го зголемува ризикот од аутизам, АДХД или интелектуални тешкотии и „треба ефикасно да го реши ова прашање“.

Контекстот на американските тврдења

Во септември 2025 година, претседателот Трамп изјавил дека неговата администрација го поврзува парацетамолот (ацетаминофен) со аутизмот и ги повикал бремените жени да го избегнуваат тој лек. Потоа, американската Агенција за храна и лекови (FDA) издаде писмо до клиничарите со повик на претпазливост, но истовремено наведе дека парацетамолот и понатаму е единствениот лек одобрен за лекување на треска за време на бременост.

Портпаролот на американското Министерство за здравство изјавил дека „многу експерти“ изразиле загриженост, наведувајќи како пример студија од Универзитетот Харвард од август 2025 година, која укажала на можен ризик при „особено тешка или продолжена употреба“. На својата веб-страница, „FDA“ наведува дека „причинско-последична врска“ меѓу лекот и невролошките состојби „не е утврдена“. Здравствените власти во Обединетото Кралство и понатаму нагласуваат дека парацетамолот останува најбезбедниот лек против болка достапен за бремените жени.