Дрвената конструкција на бродот не е зачувана, но керамичките садови за складирање на товарот што го превезувал останале на морското дно. Неверојатно е што некои од нив сè уште содржат траги од она што се наоѓало во нив.

Археолозите што ја откриле урнатината велат дека бродот бил долг околу 10 метри и служел за превоз на стока преку Средоземното Море.

„Бродската урнатина е временска капсула на морското дно“, изјави професорот Хакан Ониз од турскиот Универзитет Акдениз, кој ја предводел експедицијата на Здружението за медитеранска археологија.

Урнатината се наоѓа недалеку од брегот на островот Кекова, во провинцијата Анталија во Турција. Артефактите се расфрлани долж подводна падина, на само 30 метри под морската површина.

Пронајдени се три големи камени сидра, како и повеќе од 30 керамички амфори.

Бидејќи не е зачуван ниту еден дел од дрвената конструкција на бродот, не било можно да се применат техники како датирање со радиоактивен јаглерод, со кое се мери количеството на одреден облик на јаглерод во органските материјали, за да се утврди староста на урнатината.

Наместо тоа, археолозите го анализирале обликот на амфорите. Со оглед на тоа што стиловите на изработка на грнчаријата се менувале со текот на времето, одредени облици и начини на украсување се поврзуваат со конкретни историски периоди.

Керамичките садови пронајдени кај Кекова имаат карактеристичен изглед: две рачки, испакнатина во средината и рамно дно.

Ониз изјави дека таквиот дизајн одговара на други амфори откриени во Египет и на Блискиот Исток, за кои се знае дека се стари меѓу 4.400 и 4.700 години.

„Кога ќе ги споредиме техниките на украсување, можеме со сигурност да кажеме дека нашата урнатина потекнува од раното бронзено време. Во тоа нема никакво сомневање“, наведе тој.

Нуркачите од експедицијата ги извадиле садовите на површината, каде што сега внимателно се конзервираат по повеќе илјади години поминати под вода.

Докторката Карин Соудада, археолог од Универзитетот Маквори во Австралија, ги прегледала амфорите откако биле извлечени од морето. Некои биле неоштетени, а ја изненадило тоа што сè уште содржеле вискозен, сјаен остаток од материја.

„Погледнав внатре и за малку ќе се онесвестев. Не можев да поверувам колку остатоци јасно се гледаа. Не стануваше збор само за неколку дамки … Големо количество од тој материјал сè уште беше присутно“, изјави Соудада.

Истражувачкиот тим сега се обидува да утврди што точно се превезувало во амфорите.

„Би можело да биде маслиново масло, вино или смола од дрвја“, изјави Соудада.

„Можно е и остатоците всушност да се последица на повторната употреба на садовите. Тие садови се огромни — не станува збор за предмети што едноставно се испраќаат со брод, а потоа никогаш повеќе не се гледаат. Луѓето би ги испразниле по пристигнувањето на одредиштето и потенцијално би ги користеле уште многу, многу години.“

Опасностите на древната трговија

Урнатината и нејзиниот товар даваат и нови сознанија за трговијата во древниот свет.

Археолозите сметаат дека бродот го започнал патувањето некаде долж источниот брег на Средоземното Море.

Претпоставуваат дека превезувал стока или до древниот град Троја, на подрачјето на денешна северозападна Турција, или до Минојците на Крит.

Патувањето по море било исполнето со опасности, особено во околината на островот Кекова, каде што силните морски струи и ветровите уништиле бројни бродови.

Во тоа подрачје има стотици бродски урнатини, а Здружението за медитеранска археологија е специјализирано за нивно откривање и проучување.

Ониз вели дека, додека нурка до урнатината, најпрво размислува за животите на луѓето што биле поврзани со тој брод.

„Ние сме првите луѓе што ги допреле овие предмети по 5.000 години.

Секогаш размислуваме за морнарите … за луѓето што ги изработувале амфорите, за оние што ги носеле на своите раменици до бродот, како и за жените што ги чекале своите сопрузи, кои, за жал, никогаш не се вратиле“, истакнува Ониз.