За климатските промени со години слушаме, читаме и гледаме, но малкумина директно ги почувствувале нивните последици, освен екстремно жешките лета и зимите без снег. За жителите на Микелон, тие последици веќе драматично го променија секојдневието. Анализите покажуваат дека селото би можело да исчезне уште во текот на овој век, поради што е започната голема и сложена операција, преселување на целата заедница.

Иако е на американскиот континент, жителите се Французи и користат евро

Архипелагот Свети Петар и Микелон има необична географска и политичка позиција. Се наоѓа на северноамериканскиот континент, јужно од канадскиот Њуфаундленд, но политички, административно и културно ѝ припаѓа на Франција. Жителите имаат француско државјанство, користат евро, гласаат на француски избори и живеат според француските закони, иако се илјадници километри оддалечени од Париз.

Село изградено на песочен спруд

Микелон е сместено на исклучително чувствителна локација, песочен спруд што ги поврзува поголемите делови на островот. Морето отсекогаш било дел од секојдневниот живот. Го диктирало пристигнувањето на бродовите, пристапот до лекар и временските услови. Но во последните децении, морето стана и сериозна закана.

Поплави веќе денес, исчезнување утре

Веќе сега, при посилни дождови и бури, селото се поплавува. Климатските и океанографските анализи укажуваат дека нивото на морето би можело да порасне и до еден метар до крајот на овој век. Како прва мерка, забранета е секоја нова градба, со што практично е замрзната иднината на селото.

Потоа следуваа и порадикални чекори. За да опстане, Микелон мора целосно да се пресели, сите куќи, јавни објекти и жители. Серијата силни бури и речиси директниот удар на ураганот Ураган Фиона во 2022 година дополнително ја зацврстија свеста дека чекањето повеќе не е опција.

Нова локација на неколку стотини метри, но 40 метри повисоко

Новата локација се наоѓа на само неколку стотини метри од сегашното село, но на 40 метри надморска височина. Тоа е доволно за морето повеќе да не ја диктира судбината на заедницата. Додека новото населено место се гради, старото сè уште функционира. Преселбата се одвива постепено и плански, но со многу емотивни моменти за жителите.

Седум до осум домаќинства годишно

Проектот е финансиран од Франција. Жителите што ќе се одлучат за преселување имаат рок од три години да ги изградат новите домови. Планот предвидува преселба на седум до осум домаќинства годишно. Јавните институции, како училиштето и општината, ќе останат на старата локација сè додека не се преселат сите жители.

Како што пренесува британскиот весник „Гардијан“, досега околу педесет жители се пријавиле за преселување, а првите куќи веќе се во изградба. Процесот е доброволен. Никој не е принуден да замине, што го прави хуман, но и значително побавен.

Целта е селото да се пресели, а не да се изгради одново

Намерата не е да се создаде целосно ново населено место, туку Микелон да се пресели во сегашниот облик. Куќите и понатаму се градат со сопствени раце, како што налага локалната традиција. Дел од материјалите од старите објекти ќе се искористат повторно. Дури и распоредот на улиците е осмислен така што потсетува на стариот Микелон. Тешките прашања, што ќе се случи со црквата, гробиштата и историските објекти, допрва ќе се отворат.

Поделени мислења: „Како се преселува душата на едно место?“

Дел од жителите ја гледаат преселбата рационално, како неопходен чекор за безбедност и иднината на нивните деца. Други остро се спротивставуваат, сметајќи дека преселувањето е предавство на местото што има историја, спомени и идентитет. „Како да се пресели душата?“ прашува еден од жителите.

Иако мало и изолирано, Микелон стана симбол на климатските промени и на судбината што ги чека многу крајбрежни заедници ширум светот. За некои тоа е далечна иднина, но за Микелон таа иднина веќе пристигна.