Мажите често се грижат за семејството, работата и секојдневните обврски, но сопственото здравје го оставаат за подоцна. Токму затоа Мовември е повеќе од календарска кампања: тој е потсетник дека грижата за здравјето започнува со точна информација, препознавање на промените и подготвеност навреме да се побара совет.
Сепак, заморот лесно се припишува на брзото темпо, а намалената кондиција на возраста, додека промените во мокрењето или сексуалното здравје неретко се премолчуваат.

Во урологијата, како и во многу други области на медицината, раната процена може да отвори повеќе можности за следење и лекување и да помогне да се зачува квалитетот на животот. Затоа симптомите не треба ниту да се драматизираат ниту да се игнорираат, туку стручно да се проценат.
Но машкото здравје не се сведува на еден орган или еден преглед. Тоа се гради секој ден - преку движењето, односот кон алкохолот и пушењето, сонот, стресот и одлуката да се побара помош кога е потребна.
„Превенцијата не започнува во ординацијата, туку во моментот кога човек ќе одлучи дека промената не треба повеќе да ја одложува.“
Здравјето не се набљудува орган по орган
Организмот функционира како поврзана целина. Физичката неактивност, прекумерната телесна тежина, пушењето, штетната употреба на алкохол, хроничниот стрес и недоволниот сон можат да создадат кумулативен кардиоваскуларен, метаболички, респираторен и уролошки ризик.
Физичката неактивност не значи само отсуство на спорт. Повеќечасовното седење на работа, во автомобил и пред екран постепено ја намалува кондицијата, придонесува за зголемување на телесната тежина и ја нарушува метаболичката регулација.

Мускулите активно учествуваат во искористувањето на гликозата, па редовното движење е важно за метаболичкото и кардиоваскуларното здравје, а не само за изгледот.
Алкохолот: ризик скриен зад општествената прифатеност
Алкохолот е дел од многу социјални ситуации, па проблематичниот образец може долго да остане непрепознаен. Предупредувачки знаци се редовната потреба од пијалак, зголемувањето на количината и чувството дека одморот, сонот или дружењето се потешки без него.
Клинички е важна не само количината, туку и улогата на алкохолот во секојдневието. Кога станува главен начин за справување со стрес, несоница или емоционална непријатност, потребна е стручна процена. Зависноста е здравствена состојба, а не недостаток на волја.

Штетната употреба на алкохол е препознаена како важен ризик за незаразни и малигни заболувања. Но научната точност бара општиот ризик да не се претвора автоматски во тврдење за секоја поединечна болест.
Штетната употреба на алкохол е важен фактор на ризик за повеќе хронични и малигни заболувања. Но тоа не значи дека секоја количина или секој образец на консумација носи идентичен ризик за секое заболување. Токму затоа здравствената комуникација треба да предупредува, но и да остане научно прецизна.
Чадот не завршува во белите дробови
Пушењето не е ризик само за белите дробови. Токсичните материи од чадот навлегуваат во циркулацијата, се метаболизираат и делумно се елиминираат преку уринарниот систем. Затоа пушењето е релевантен ризик и за карциномот на мочниот меур.
Најдобрата одлука за секој пушач е целосно да престане да пуши. Меѓутоа, за полнолетните пушачи кои не сакаат да престанат, важно е да имаат точни информации за тоа од каде потекнува најголемиот дел од штетноста на пушењето.
Никотинот создава зависност и не е без ризик, но најголемиот дел од штетните материи на кои е изложен пушачот настанува со согорување на тутунот. При согорувањето се создава тутунски чад кој содржи бројни штетни и потенцијално штетни материи поврзани со болестите предизвикани од пушењето.

Затоа е важно да се прави разлика меѓу цигарите, кај кои тутунот согорува и се создава чад и алтернативите без чад за полнолетните пушачи кои инаку би продолжиле да пушат, како што се производите за загревање тутун, електронските цигари и оралните никотински производи, кои при употреба не создаваат тутунски чад. Тоа не значи дека овие производи се без ризик, но отсуството на согорување и тутунски чад претставува важна разлика што треба јасно да им се објасни на полнолетните пушачи кои не сакаат да престанат да пушат.
Науката не прескокнува од изложеност кон здравствен исход
Една од најважните научни граници е разликата меѓу изложеноста и заболувањето. Различен состав или пониско ниво на одделни емисии не е само по себе доказ за пропорционално намален долгорочен ризик од рак, кардиоваскуларна или друга болест.
„Намалена изложеност“ и „намален ризик“ не се синоними: ризикот од заболување бара долгорочни клинички и популациски податоци.
Најдобро е да не се започне со употреба на тутун или никотин, а за пушачот најдобар избор е целосно престанување. Оваа порака е недвосмислена, но научната точност бара различните производи и механизми да не се ставаат во иста категорија.

Комбинирањето цигари со друг никотински производ го задржува изложувањето на чад. Затоа разговорот за алтернативи има медицинска смисла само ако целта остане целосно напуштање на цигарите, со соодветна поддршка за престанување со никотинот.
Кога предупредувањето станува применлива информација
Трајната промена ретко започнува со наредба. Потребно е да се разбере што ја одржува навиката: пушењето може да биде поврзано со стрес и рутина, алкохолот со релаксација или сон, а неактивноста со работните услови, заморот или болката.
Затоа на човекот му се потребни разбирлива информација, достижна цел и професионална поддршка. Точната информација не ја релативизира штетноста, таа го претвора предупредувањето во одлука што може да се спроведе.
Промена што трае подолго од еден месец
Вредноста на Мовември е во разговорот што го отвора - за промените што не треба да се премолчуваат, прегледите што не треба да се одложуваат и навиките што можат да се менуваат.

Машкото здравје не се штити со една кампања или еден преглед. Се штити со навремена реакција, редовна процена на ризикот и одлуки што се претвораат во секојдневна практика.
„Вистинската сила не е во трпењето, туку во навременото дејствување, додека изборот сè уште може да го промени исходот.“
Др. Мартина Амбарџиева, специјалист по уролошка хирургија и асистент по хирургија













