Растојанието на кое грипот најлесно се пренесува и деновите кога заболените се најзаразни за другите

Точка

19/11/2026

11:16

208

Големина на фонт

а а а

Грипот е многу заразен и лесно се шири од човек на човек, особено при близок контакт со заразено лице. Вакцината против грип може да го намали ризикот од тешко заболување и да ги заштити ранливите лица, а важни се и добрата хигиена, проветрувањето и одржувањето растојание од заболените.

Грипот може брзо да се шири преку респираторни честички, а поретко и преку контаминирани површини. Престојот во близина на лице што има грип ја зголемува можноста за заразување, особено на места со многу луѓе, како училишта, канцеларии, бродови за крстарење и јавен превоз.

Лицето заболено од грип исфрла ситни респираторни честички кога кашла, кива или зборува. Тие можат да бидат вдишани или да стигнат до носот, устата и очите на друго лице, пренесувајќи го вирусот.

Растојанието на кое грипот најлесно се пренесува

Можноста за заразување значително се зголемува при близок контакт со заразено лице. Преносот е особено веројатен на растојание до околу 1,8 метри, но не постои прецизна граница над која ризикот исчезнува, особено во затворени и слабо проветрени простории. 

Вирусот може одредено време да преживее и на површини како рачки на врати, работни површини и телефони, зависно од условите и материјалот. Заразување е можно ако некој допре контаминирана површина, а потоа го допре лицето, особено носот, устата или очите, иако овој начин на пренесување е поредок.


Кога заболените се најзаразни

Заболените се најзаразни во првите три дена од појавата на симптомите. Меѓутоа, грипот може да се пренесува и пред нивната појава, обично почнувајќи еден ден претходно.

Заразеното лице може да го пренесува вирусот пет до седум дена по почетокот на болеста, дури и ако веќе се чувствува подобро.

Малите деца и лицата со ослабен имунолошки систем можат да останат заразни и подолго, понекогаш десет дена или повеќе. 

Симптоми на грип

Симптомите на грип се слични на оние на настинка, но обично се поизразени. Се развиваат брзо, а меѓу нив се:

• болки во телото;

• треска;

• кашлица;

• покачена телесна температура, која може да достигне и 40°C, иако не се јавува кај сите заболени;

• течење или затнатост на носот;

• болка во грлото;

• стомачни тегоби, понекогаш со повраќање или дијареја, почесто кај децата.

Зошто некои луѓе се изложени на поголем ризик

Возраста значително влијае врз ризикот од компликации од грип. Децата помлади од пет години, особено најмалите, и возрасните над 65 години се изложени на поголем ризик.

Бремените жени и лицата со ослабен имунолошки систем исто така имаат поголем ризик од тешко заболување. Во ризичните групи спаѓаат и лицата со астма, дијабетес, срцеви заболувања, ХИВ/СИДА или тешка дебелина. CDC

Луѓето што примаат хемотерапија или земаат имуносупресивни лекови за спречување отфрлање трансплантиран орган имаат ослабен имунолошки одговор, што ја отежнува борбата против вирусите, вклучително и грипот.

Здравствените работници, пак, се почесто изложени на вирусот поради редовниот контакт со заболени лица.


Лекување на грип

Лицето што има грип треба да остане дома и да избегнува контакт со други додека симптомите општо не се подобруваат и најмалку 24 часа нема температура без употреба на лекови за нејзино намалување. 

При кашлање или кивање треба да ги покрива устата и носот и често да ги мие рацете. Треба да избегнува допирање на лицето, особено со неизмиени раце.

Редовното чистење и дезинфицирање на површините што често се допираат исто така се важни.

При неопходен близок контакт со други лица се препорачува носење добро прилепена маска.

Кога треба да се посети лекар

Кај повеќето здрави луѓе, главните симптоми на грип поминуваат во рок од околу една недела, иако кашлицата и заморот можат да траат подолго. 

Ублажувањето на лесните симптоми вклучува употреба на лекови на база на парацетамол за намалување на температурата, внесување доволно течности, одмор и останување дома, наместо одење на училиште или на работа, додека не се исполнат условите за враќање на секојдневните активности.

Треба да се побара лекарски совет ако температурата трае подолго од три дена, симптомите не се подобруваат или постојат знаци на дехидратација. Лицата со висок ризик од компликации треба рано да се јават кај лекар, бидејќи може да им биде потребна антивирусна терапија. 

Итна медицинска помош треба да се побара ако се појават:

• сини или сивкасти усни или лице;

• болка или притисок во градите;

• збунетост;

• тешкотии со дишењето;

• губење на свеста;

• температура над 40°C;

• тешка дехидратација, чии знаци можат да бидат многу мало количество урина или целосно отсуство на мокрење;

• силна вртоглавица или изразена слабост.