Првите знаци на дијабетес што не треба да ги игнорирате: Болеста може да напредува тивко, а симптомите лесно се превидуваат

Точка

16/11/2026

10:21

486

Големина на фонт

а а а

Ако ги забележите овие симптоми, не одложувајте да го проверите шеќерот во крвта.

Дијабетесот, особено тип 2, може со години да се развива незабележано. Затоа многу луѓе не знаат дека имаат покачено ниво на шеќер во крвта. Зголемената жед, зачестеното мокрење, постојаниот замор и необјаснетото губење на телесната тежина се меѓу првите предупредувачки знаци, но симптомите понекогаш целосно изостануваат. 

Кај дијабетесот тип 2, болеста може долго да остане недијагностицирана. Додека се чувствувате здрави, долготрајно покаченото ниво на гликоза во крвта може постепено да ги оштети крвните садови, нервите, бубрезите, очите и срцето. Затоа е важно да ги забележувате промените во телото, да го проверувате шеќерот во крвта според препорака на лекар и навреме да побарате преглед.


Жедта, гладот и заморот се меѓу првите предупредувачки знаци

Дијабетес мелитус е хронична состојба што настанува кога панкреасот не произведува доволно инсулин или кога организмот не може ефикасно да го искористи. Инсулинот е хормон што ѝ помага на гликозата од крвта да влезе во клетките, каде што се користи како извор на енергија. Кога овој механизам не функционира правилно, нивото на гликоза во крвта се зголемува.

Иако симптомите се разликуваат од човек до човек, лекарите ги издвојуваат следниве знаци на кои треба да обрнете внимание: CDC

• Зголемена жед: Постојано ви се пие вода и чувствувате сувост во устата, иако пиете повеќе течности од вообичаено.

• Зачестено мокрење: Особено е забележливо ноќе, кога потребата за мокрење ве буди повеќепати.

• Зголемена глад: Повторно чувствувате глад набргу откако сте завршиле со оброкот.

• Необјаснето слабеење: Губите тежина иако не сте ја промениле исхраната и не сте почнале повеќе да вежбате.

• Постојан замор: Чувствувате исцрпеност и недостиг од енергија што не поминуваат ни по добар сон.

• Заматен вид: Покаченото ниво на глукоза може привремено да ја наруши острината на видот.

• Бавно зараснување на раните: Исечениците и гребаниците зараснуваат побавно од вообичаено.

• Зачестени инфекции: Може да се повторуваат инфекции на кожата и слузниците.

• Пецкање или вкочанетост во дланките и стапалата: Овие тегоби може да бидат знак за оштетување на нервите, но можат да имаат и други причини.

Еден од овие симптоми сам по себе не значи дека имате дијабетес. Ако тегобите траат или се повторуваат, обратете се кај лекар за преглед и лабораториска проверка на гликозата. 


Зошто дијабетесот тип 2 лесно може да остане незабележан?

Двата главни облика на болеста се дијабетес тип 1 и тип 2, а симптомите кај нив често се развиваат со различно темпо.

Кај дијабетесот тип 1, имунолошкиот систем по грешка ги напаѓа клетките на панкреасот што произведуваат инсулин. Кога ќе се појават, симптомите можат брзо да се засилат и да бараат итна лекарска процена. Дијабетесот тип 2, пак, најчесто се развива постепено и може да остане незабележан кај луѓето што ги прескокнуваат редовните прегледи. CDC

Поради постепениот развој, симптомите можат долго да бидат благи или воопшто да ги нема. Затоа дел од луѓето дознаваат дека имаат дијабетес тип 2 дури при рутинска лабораториска проверка. Отсуството на тегоби не е гаранција дека нивото на шеќер во крвта е нормално. 


Инсулинската резистенција и дијабетесот: Што се случува во телото?

Инсулинската резистенција е состојба во која клетките на мускулите, масното ткиво и црниот дроб послабо реагираат на инсулинот. За да го надомести тоа, панкреасот произведува повеќе инсулин и така помага нивото на гликоза во крвта да остане во нормални граници.

На почетокот панкреасот може да ја надомести намалената чувствителност на инсулин, па шеќерот во крвта може да остане нормален. Со текот на времето, ако панкреасот не може да произведува доволно инсулин за потребите на организмот, нивото на гликоза може да се покачи и да доведе до предијабетес, а потоа и до дијабетес тип 2.

Инсулинската резистенција сама по себе не е дијабетес и не значи дека сигурно ќе го развиете. Таа нема специфични симптоми, па не може да се утврди само врз основа на замор, поспаност по оброк, желба за слатки или зголемување на тежината. За точна процена е потребен лекарски преглед, а лекарот ќе одлучи кои лабораториски испитувања се потребни.


Кога треба да се јавите кај лекар?

Не одложувајте го прегледот ако забележите зголемена жед, зачестено мокрење, необјаснето слабеење, заматен вид или постојан замор. Проверките се особено важни ако имате некој од следниве фактори на ризик:

• Дијабетес кај близок член на семејството

• Прекумерна телесна тежина или дебелина

• Недоволна физичка активност

• Покачен крвен притисок

• Претходно утврдени покачени вредности на шеќерот во крвта

Во зависност од вашата состојба, лекарот може да предложи мерење на гликозата на гладно, тест за гликиран хемоглобин (HbA1c), кој го одразува просечното ниво на шеќер во изминатите два до три месеци, или орален тест за толеранција на гликоза (OGTT). Не чекајте да се појават сите симптоми за да го проверите шеќерот во крвта. 

Итно предупредување: Ако покрај симптомите на покачен шеќер се јават мачнина, повраќање, болка во стомакот, забрзано или длабоко дишење, здив со мирис на ацетон или нарушување на свеста, веднаш побарајте итна медицинска помош. Овие знаци може да укажуваат на дијабетична кетоацидоза, состојба што може да го загрози животот. 


Зошто е важно дијабетесот да се открие навреме?

Долготрајно покачениот шеќер во крвта е повеќе од неповолен лабораториски резултат. Со текот на времето може да ги оштети крвните садови и нервите и да го зголеми ризикот од срцеви заболувања, мозочен удар, откажување на бубрезите и губење на видот.

Раната дијагноза овозможува навремено лекување и промени во животните навики: урамнотежена исхрана, редовно движење и регулирање на телесната тежина, како и лекови или инсулин кога се потребни. Со соодветна терапија и редовни контроли, дијабетесот може успешно да се контролира. Затоа не ги игнорирајте сигналите што ви ги испраќа телото, пишува „K1“.