Поранешниот американски претседател Џо Бајден во своите нови мемоари открива како поранешната германска канцеларка Ангела Меркел приватно зборувала за Доналд Трамп и за нејзините несогласувања со него. Според записите на Бајден, Меркел била фрустрирана од однесувањето на Трамп, неговиот однос кон сојузниците и неговата фасцинација од рускиот претседател Владимир Путин и други авторитарни лидери.

Односот меѓу Бајден и Меркел

Како што пренесува „Њузвик“, Бајден се присетува на разговорите со Меркел од почетокот на 2021 година, кратко откако ја презел претседателската функција. Таа тогаш отворено му зборувала за тешкиот однос со неговиот претходник во Белата куќа.

„Ангела беше искрена во врска со своите фрустрации од мојот претходник. Тој одбиваше да се ракува, а на состаноците делуваше емотивно, бидејќи го водеа промените во расположението, а не фактите“, пишува Бајден.

Меркел, според неговите мемоари, не можела да разбере зошто Трамп бил толку фасциниран од Путин и од политичари со автократски и диктаторски карактеристики.

Контроверзии околу односот на Меркел и Трамп

Нивниот однос беше исполнет со несогласувања уште за време на првиот мандат на Трамп. Споровите се однесуваа на НАТО, трговијата, климатската политика и енергетските врски на Германија со Русија.

Еден од најпознатите моменти се случи во март 2017 година, при првата посета на Меркел на Белата куќа. Фотографите го забележаа непријатниот момент кога таа го праша Трамп дали сака да се ракува, но тој не одговори и остана со споени раце.

Меркел подоцна, во своите мемоари објавени во 2024 година, напиша дека на почетокот му пристапила како на „сосема нормална личност“, но дека нивната комуникација брзо се претворила во натпревар „ти или јас“.

Трамп повеќепати ја критикуваше Германија поради издвојувањата за одбраната во НАТО, се закануваше со царини за германските автомобили и ја напаѓаше поддршката на Берлин за гасоводот „Северен тек 2“. Меркел, пак, се спротивставуваше на повлекувањето на САД од Парискиот климатски договор и нуклеарниот договор со Иран.

Односот со Зеленски и војната во Украина

Во мемоарите Бајден пишува и за обидите да ги обнови односите со европските сојузници по четирите години надворешна политика на Трамп под мотото „Америка на прво место“. Во разговорите со Меркел, која беше германска канцеларка од 2005 до 2021 година, важна тема била и растечката опасност од Русија.

Бајден наведува дека американските разузнавачки служби во текот на 2021 година следеле загрижувачки движења на руската војска околу Украина, неколку месеци пред руската инвазија во февруари 2022 година. Тој тврди дека на почетокот тешко ги убедувал европските сојузници и украинските претставници дека Москва се подготвува за напад врз целата земја.

Во книгата се осврнува и на односите со украинскиот претседател Володимир Зеленски, за кого вели дека понекогаш бил тврдоглав и не покажувал благодарност во мера во која Бајден очекувал при барањата за дополнително оружје и помош. Сепак, го пофалил неговото лидерство за време на војната.

Повлекувањето од Авганистан

Бајден пишува и за повлекувањето на американските сили од Авганистан во август 2021 година, признавајќи дека проценките на воените и разузнавачките претставници за опстанокот на авганистанската влада се покажале како погрешни. Таа, според првичните процени, требало да опстане најмалку шест месеци по заминувањето на американските трупи, но паднала за само неколку дена.