Овие денови Скопје живее во поинаков ритам. Низ центарот, Старата скопска чаршија, плоштадот, кејот и градските кафеани се слушаат шкотски песни, се веат знамиња и се забележуваат препознатливите килтови. Поводот е репрезентативниот натпревар меѓу Македонија и Шкотска на Националната арена „Тодор Проески“, но присуството на повеќе од 3.500 шкотски навивачи одамна ја надмина рамката на еден фудбалски меч.
Овие гости не дојдоа во Скопје само за деведесет минути фудбал, тоа е само повод да прошетаат, да видат нешто ново. Голем дел од нив престојуваат во градот веќе неколку дена, користат хотелско и приватно сместување, ги полнат рестораните, кафе-баровите и локалите, купуваат сувенири, користат такси и организиран превоз и ја запознаваат локалната гастрономија.
На тој начин, овој спортски настан создава директна потрошувачка што се распределува низ повеќе сектори и стигнува до голем број мали и средни бизниси.
Но туристичкиот ефект не завршува во центарот на Скопје. Дел од навивачите ги посетуваат Матка, Водно, Скопска Црна Гора и други блиски локалитети, а интерес покажуваат и за знаменитостите во соседните општини.
Токму тука се гледа пошироката вредност на ваквите гостувања: посетителот што доаѓа поради фудбалот лесно станува турист кој открива повеќе од градот и регионот, останува подолго и троши во различни локални средини.
Ако секој од овие гости во текот на неколкудневниот престој плаќа сместување, оброци, пијалаци, превоз, влезници и сувенири, станува јасно дека вкупниот економски ефект не е занемарлив. Сепак, уште поважен од моменталната заработка е долгорочниот промотивен ефект. Илјадници фотографии, видеа и впечатоци од Скопје веќе се споделуваат на социјалните мрежи и стигнуваат до публика до која класичната туристичка реклама тешко и скапо допира.
Шкотските навивачи, познати како „Тартан армија“, имаат силна култура на патување со својата репрезентација. Тие се видливи, организирани и гласни, но истовремено се препознатливи и по хуманитарните иницијативи. Најавената донација од 5.000 фунти уште еднаш покажува дека ваквото гостување може да остави и општествена вредност, а не само полни трибини и локали.
За Скопје ова е практична лекција по туризам. Големите спортски натпревари се можност градот да се претстави пред публика која можеби никогаш немала причина да го стави на својата туристичка мапа. Но за ваквата можност да се претвори во траен резултат, потребни се добра организација, чист и безбеден град, јасни туристички информации, функционален јавен превоз, подготвени угостители и понуди што ќе ги поврзат градските атракции со околните дестинации.
Ова гостување треба да нè поттикне да размислуваме и пошироко. Скопје може да креира специјализирани пакети за спортски туристи: кратки разгледи на градот пред натпревар, организирани посети на Матка и Водно, гастрономски тури, локални сувенири и заедничка промоција со соседните општини. Така, еден билет за стадион може да стане влезница за цело туристичко доживување.
Најдобрата реклама за една дестинација е задоволниот гостин. Ако шкотските навивачи заминат со убави спомени од Скопје, тие ќе зборуваат за градот во своите семејства, клубови и заедници. Дел од нив повторно ќе се вратат, овојпат без фудбалски повод и можеби со своите најблиски. Токму во тоа е вистинската добивка: денешниот навивач да стане утрешен турист и неформален амбасадор на нашата земја.
Фудбалскиот резултат ќе остане запишан во статистиката. Но резултатот за туризмот ќе се мери со впечатоците што ќе ги понесат гостите, со приказните што ќе ги раскажуваат и со подготвеноста на Скопје следната голема посета да ја дочека уште поорганизирано. Овие денови градот има ретка можност да покаже дека знае да биде домаќин. Треба да ја искористиме.
Денес
