Зошто токму навечер ви се јаде нешто благо? Науката има одговор, а гладот не е виновникот

Точка

02/10/2026

21:53

338

Големина на фонт

а а а

Истражувањата дадоа одговор на прашањето зошто посегнувате по слатки пред спиење, дури и кога не сте гладни.

Сте појадувале, сте ручале, сте вечерале, а можеби дури и сте си кажале дека денес повеќе нема ништо да јадете. А потоа, околу девет или десет часот навечер, одеднаш ви се пријадува нешто благо.

Иако често се вели дека станува збор за глад или недостиг на дисциплина, приказната е многу покомплицирана. Гладот и желбата за одредена храна не се иста работа, а истражувањата покажуваат дека желбата за слатки во текот на денот може да се однесува поинаку од класичното чувство на глад.

Во експеримент со здрави возрасни лица, истражувачите го контролирале времето на оброците, спиењето и други фактори за да проверат дали само внатрешниот циркадијален ритам влијае врз апетитот. Се покажало дека чувството на глад било најниско во биолошкото утро, а го достигнувало својот врв околу 20 часот. Сличен вечерен образец бил забележан и кај желбата за слатка, солена и храна богата со скроб.

Тоа значи дека вечерната желба за храна не е нужно само последица на тоа што сте јаделе премалку во текот на денот. Дел од приказната зависи од начинот на кој нашиот организам го распоредува апетитот во текот на 24 часа.

Интересно е и тоа што овој вечерен пораст на апетитот не се однесува само на слатките. Во истражувањето се менувале желбите за различни видови храна, што укажува дека не станува збор за некаква посебна зависност од шеќер, туку за пошироко вечерно поместување на апетитот.


Потоа на сцена стапува сонот

Ако неколку ноќи по ред сте спиеле кратко, вечерната желба за слатко добива уште една причина.

Во едно истражување, 24 здрави млади лица поминале три ноќи со само пет часа сон, а потоа три ноќи со осум часа сон. По скратениот сон, испитаниците покажувале поголема желба за слатки, повисоко ниво на активен грелин, а подоцна внесувале и повеќе енергија, особено преку јаглехидрати.

Сличен образец бил забележан и во други истражувања. Кај испитаниците кои го продолжиле времето на спиење за околу час и половина, желбата за слатка и солена храна се намалила за дури 62 проценти. Затоа желбата за слатко што се појавува во текот на денот може да биде последица на случувањата од претходната ноќ. Сепак, тоа не значи дека секоја личност која лошо спие автоматски ќе посегне по чоколадо.


Мозокот научил дека вечерта е време за слатки

Ако речиси секоја вечер јадете нешто благо додека гледате серија, работите на компјутер или пребарувате на интернет, со текот на времето самата ситуација може да стане поттик. Не е потребно физички да бидете гладни. Доволно е да се појави познатата комбинација, како гледање серија секоја вечер пред спиење додека грицкате нешто благо.

Истражувањата за навиките во исхраната покажуваат дека голем дел од секојдневното однесување поврзано со храната се одвива автоматски и дека ситуациските сигнали можат да ја активираат навиката без многу свесно размислување.


Важно е што јадете во текот на денот

Ако појадокот бил кафе и нешто набрзина, ручекот мал, а меѓу оброците сте се обидувале да издржите без грицки, вечерната желба за храна може да биде сосема реална последица на недоволниот внес. Тука е важно да направите разлика, бидејќи не секоја вечерна желба за слатко е само навика или психолошка потреба. Понекогаш едноставно сте гладни.