Серијата „The New Stanford Prison Experiment“ (Новиот Стенфордски затворски експеримент) пристигнува на Нетфликс на 21 октомври.

Ќе има шест епизоди во траење од по 45 минути, а во неа 30 доброволци по случаен избор ќе бидат поделени на „чувари“ и „затвореници“ во вистински затвор.

Целта е да се испита како луѓето реагираат кога ќе се најдат во систем на моќ, хиерархија и контрола.

Експеримент кој стана еден од најконтроверзните во психологијата

Оригиналниот Стенфордски затворски експеримент го спровел психологот Филип Зимбардо во 1971 година.

На огласот за учество во истражувањето се пријавиле повеќе од 70 студенти, а биле избрани 24 мажи кои по случаен избор ги добиле улогите на затвореници или чувари. За учеството добивале по 15 долари дневно, а истражувањето требало да трае две недели.

Меѓутоа, експериментот бил прекинат по само шест дена. Некои од чуварите почнале да ги малтретираат затворениците, додека одредени затвореници покажувале силни знаци на емоционален стрес. Зимбардо подоцна тврдел дека експериментот покажал колку ситуацијата и доделените општествени улоги можат да влијаат врз однесувањето на луѓето.

Сепак, денес научната вредност на ова истражување е предмет на сериозни дискусии. Подоцнежните анализи укажале на методолошки проблеми, вклучувајќи го начинот на кој истражувачите го насочувале однесувањето на чуварите, недостатоците во собирањето податоци и прашањето до кој степен резултатите воопшто можат да се генерализираат.

Нетфликс повторно ги испитува границите

Во новата серија на Нетфликс ќе учествуваат 30 доброволци кои ќе влезат во вистински затвор и по случаен избор ќе бидат распоредени во две групи.

Според официјалниот опис, серијата ќе следи дали учесниците ќе се приспособат на доделените улоги или ќе успеат да ги задржат емпатијата, моралот и индивидуалноста додека притисокот расте, а односите на моќ се менуваат.

Извршната продуцентка Џејн Липсиц рекла дека оригиналниот експеримент „отсекогаш ја фасцинирал“ и дека прашањето што го поставил е подеднакво важно и денес: како моќта влијае врз етичките одлуки.

Можноста повторно да го осмислат овој општествен експеримент таа ја опишала како едно од најинтензивните искуства што ги имале досега.

Најавата предизвика поделени реакции

Дел од корисниците на социјалните мрежи сметаат дека проблемот е токму во тоа што Нетфликс повторно прави нешто слично на експериментот кој со децении е предмет на критики.

„Поентата беше да научиме нешто од тоа што првиот пат тргнало наопаку“, напиша еден корисник на платформата Икс.

Друг додаде: „Стенфордскиот затворски експеримент е еден од најозлогласените примери на неетичко психолошко истражување, а Нетфликс заклучува дека логичниот следен чекор е да го пресоздаде заради забава… добро тогаш“,

Сепак, сите не реагираа негативно на најавата.

„Сите го критикуваат ова во коментарите, но јас дефинитивно ќе го гледам“, напиша друг корисник.