Во раната фаза од бременоста, пред 17-тата недела, земањето парацетамол било поврзано со приближно 40 отсто помал волумен на јајниците и 13 отсто помал волумен на матката кај ќерките. Земањето на лекот од 17-тата недела па натаму било поврзано со 23 отсто помал број фоликули – структури во јајниците кои содржат незрели јајце-клетки.

Кај подгрупата девојчиња кои биле изложени на парацетамол само во раната фаза од бременоста биле забележани и пониски нивоа на хормонот AMH, кој се смета за показател на јајчниковата резерва.

Истражувачкиот тим предводен од Маргит Биструп Фишер од болницата „Ригсхоспиталет“ во Копенхаген наведува дека резултатите се во согласност со претходните истражувања врз животни, кои укажуваат на можноста изложеноста на парацетамол за време на бременоста да доведе до намалена плодност и пократок репродуктивен период кај женските потомци.

Анализите исто така покажале поврзаност меѓу дозата и ефектот – колку што била поголема изложеноста на парацетамол, толку поизразени биле забележаните промени.

Сепак, резултатите не докажуваат дека парацетамолот е причина за овие промени. Станува збор за опсервациска студија, а само долгорочно следење би можело да покаже дали забележаните разлики имаат реални последици врз плодноста или времето на настапување на менопаузата.

Истражување спроведено врз стотици трудници и девојчиња

Фишер и нејзините колеги ги анализирале податоците од 685 жени во првото тримесечје од бременоста. Трудниците на секои две недели пријавувале дали земале парацетамол, а биле анализирани и примероци од нивната урина.

По породувањето биле прегледани 302 ќерки, на просечна возраст од 106 дена.

Според истражувачите, жените земале релативно мали количини парацетамол, а ниту една не ја надминала препорачаната максимална дневна доза од 4.000 милиграми. Најчеста причина за земање на лекот биле главоболки или мигрени, а потоа други видови болка, особено мускулно-скелетна.

Истражувачите ги анализирале и податоците од посебна група од 1.210 девојчиња, кои биле следени од доенечка до адолесцентна возраст.

Во таа група, земањето парацетамол од страна на мајката за време на бременоста било поврзано со помала матка кај ќерките за време на пубертетот, како и со помал волумен на јајниците во адолесценцијата. Авторите сметаат дека ова укажува на можноста забележаните разлики да се задржат и по раното детство.

Треба ли да се менуваат препораките?

Во придружниот коментар објавен во истото списание, Кристијан Де Гејтер од Универзитетската болница во Базел ја истакнал важноста на резултатите и оценил дека препораките за употреба на парацетамол за време на бременоста треба да бидат преиспитани.

Парацетамолот е најчесто користениот лек против болки и за намалување на покачената телесна температура за време на бременоста и ширум светот се препорачува како прв избор за ублажување на болките и намалување на температурата.

Фишер, сепак, предупредила дека жените кои земале парацетамол за време на бременоста не треба да бидат вознемирени поради резултатите.

„Нашата студија ги испитуваше поврзаностите на ниво на популација и не може да предвиди што ќе се случи со одредена жена или дете“, нагласила таа.

Таа додала дека многу жени кои земале парацетамол за време на бременоста имале ќерки чии димензии на јајниците биле слични на оние кај девојчињата чии мајки не го земале лекот.

Тврдењето на Трамп за аутизмот не е потврдено

Американскиот претседател Доналд Трамп минатата година на прес-конференција ги предупредил трудниците да не земаат парацетамол, кој во САД е познат под трговското име Тајленол.

Притоа, тој сугерирал дека постои поврзаност меѓу лекот и аутизмот кај децата, но експертите остро се спротивставија на тоа тврдење. Неколку месеци подоцна беше објавен прегледен научен труд кој покажа дека земањето парацетамол за време на бременоста не го зголемува ризикот од аутизам, АДХД или интелектуални тешкотии.

Затоа, Фишер нагласила дека новите сознанија не треба да ги обесхрабрат жените да земаат парацетамол кога тој е медицински неопходен. Според неа, резултатите пред сè треба да поттикнат разговор со лекар за тоа кога лекот навистина е потребен и кога може да се разгледаат алтернативни пристапи.