Маслото е една од намирниците што ги користиме речиси секојдневно, без често да размислуваме за неговото влијание врз здравјето. Сепак, знаеме дека состојките што редовно ги консумираме преку исхраната играат важна улога во долгорочното здравје на организмот, односно во ризикот од разни болести.

Затоа списанието „Parade“ разговараше со тројца експерти од областа на онкологијата за да открие кое масло го избираат за подготовка на храна и кои начини на употреба на маслото се обидуваат да ги избегнуваат. Сите тројца лекари дадоа ист одговор.

Меѓу нив биле д-р Амар Ревари, раководител на одделот за радиолошка онкологија во „Luminis Health“ и вонреден професор на Медицинскиот факултет на Универзитетот Џонс Хопкинс, д-р Езекиел Емануел, онколог и автор на книгата „Изеди го својот сладолед: Шест едноставни правила за долг и здрав живот“, како и интегративниот онколог д-р Гери Денг.

Маслото што експертите го избираат за секојдневна употреба

Кога станува збор за маслото што претпочитаат да го користат во кујната, сите тројца експерти го издвоија  маслиновото масло.

„Маслиновото масло е најдоброто масло што можете да го користите во кујната“, вели д-р Емануел.

Маслиновото масло е познато по својата висока содржина на антиоксиданти и здрави незаситени масни киселини. Истражувањето објавено во списанието „PLoS One“ покажа дека секојдневната употреба на маслиново масло е поврзана со 31 процент помал ризик од развој на рак.

Според д-р Ревари, причината зошто ова масло е особено ценето е тоа што неговите состојки можат да помогнат во намалувањето на воспалителните процеси во телото. И јасно е зошто ова е важно: хроничното воспаление е поврзано со бројни здравствени проблеми, вклучувајќи процеси што можат да придонесат за развој и прогресија на тумори.

Покрај маслиновото масло, д-р Ревари повремено користи масло од авокадо, кое содржи и корисни незаситени масти и антиоксиданси.

За оние кои сакаат попристапна варијанта со поблаг вкус, д-р Емануел препорачува масло од репка, познато и како масло од канола.

„Маслото од канола има неоправдано лоша репутација. Тоа е масло со многу висок квалитет“, вели тој.

Иако нема исто ниво на антиоксиданти како маслиново масло, маслото од канола сепак содржи корисни масти. Одредени студии покажуваат дека неговата употреба може да придонесе за намалување на нивото на холестерол, подобра чувствителност на инсулин и е поврзано со помал ризик од некои видови рак во споредба со употребата на масло од пченка.

Проблемот не е самото маслото, туку начинот на кој го користиме

Кога експертите беа прашани кое масло треба да се избегнува поради неговото можно влијание врз ризикот од рак, нивниот одговор беше различен од очекуваното - ниту едно масло не беше издвоено како проблематично.

Поголем ризик се јавува поради начинот на подготовка на храната, особено кога истото масло се загрева неколку пати за време на пржењето во длабоко масло.

Д-р Емануел објаснува дека токму затоа одредени масла, како што е сончогледовото, неправедно се сметаат за лош избор. Проблемот не е нужно во самата храна, туку во она што се случува кога таа е постојано изложена на високи температури.

Имено, за време на постојаното загревање, се случуваат промени во структурата на мастите и формирање на несакани соединенија.

Д-р Денг нагласува дека овој процес може да се случи со сите видови масло, вклучително и маслиновото масло.

„Овој процес води до создавање на канцерогени соединенија, како што се полициклични ароматични јаглеводороди (PAH), алдехиди и други производи на оксидација на мастите“, објаснува тој.

Д-р Ревари додава дека повеќекратното загревање на маслото на високи температури може да доведе до формирање на производи на оксидација и соединенија кои ги стимулираат воспалителните процеси и оксидативниот стрес во телото.

Пржената храна носи дополнителни ризици

Покрај самото масло, експертите предупредуваат на фактот дека храната подготвена со пржење во длабоко масло често е многу калорична и поврзана со зголемен ризик од дебелина.

Тоа е познат фактор на ризик за разни видови рак, поради што начинот на кој се подготвува храната игра важна улога во зачувувањето на здравјето.

„Веројатно е многу поважно каква е целокупната исхрана и како ја подготвуваме храната отколку кое поединечно масло го користиме“, вели д-р Ревари.

Како да се користи маслото на поздрав начин?

За да се намалат можните негативни последици, онколозите препорачуваат храната да се подготвува почесто на начини што не бараат големи количини масло и екстремно високи температури. Тие наведуваат како подобри опции:

Динстање со помалку масло;
Кратко пржење на храната;
Печење во рерна;
Подготовка во фритеза на воздух, што обезбедува крцкава текстура со многу малку масло.