Австралија и Вануату потпишаа долгоочекуван билатерален договор за безбедност и економска соработка, кој ѝ забранува на островската нација во Пацификот да основа странски воени бази, со што ефикасно ѝ се забранува на Кина да отвори воена база на нејзина територија.
Австралискиот премиер Ентони Албанезе го потпиша таканаречениот Договор Накамал со премиерот на Вануату, Џотам Напат, во Канбера, девет месеци откако владата на Вануату ја отфрли претходната верзија на договорот. Во тоа време, владата изрази загриженост дека договорот би можел да ја ограничи нејзината способност да привлече инвестиции во инфраструктура.
„Нашиот договор ја потврдува улогата на Австралија како најголем и најважен економски, безбедносен и развоен партнер на Вануату. Ние ја сфаќаме таа одговорност многу сериозно“, рече Албанезе.
Напат рече дека договорот „ја потврдува нашата заедничка посветеност на продолжување и зајакнување на сеопфатното партнерство меѓу нашите две земји, засновано на меѓусебно почитување, доверба и заедничка визија за мирен, стабилен и просперитетен Пацифик“.
Австралија сака да го спречи ширењето на кинеското безбедносно влијание
Според договорот, Вануату нема да дозволи воспоставување на каква било странска воена база или воена инфраструктура на нејзина територија и ќе обезбеди нејзината клучна инфраструктура да остане заштитена од милитаризација, странско мешање и неовластен пристап.
Тоа е еден од низата договори што Австралија ги склучила или преговара со земјите во регионот во последните години за да се спречи проширувањето на безбедносното влијание на Кина во Пацификот.
Вануату ќе се консултира со Австралија пред да им дозволи на трети земји да учествуваат во клучни инфраструктурни проекти, но Канбера нема да има право на вето, како што беше предвидено во оригиналниот нацрт.
Спогодбата, исто така, предвидува дека Вануату ќе даде приоритет на полициската соработка со членовите на Форумот на тихоокеанските острови, регионална организација што ги обединува 18 земји и територии, вклучувајќи ја и Австралија. Во исто време, договорот не ја исклучува соработката со кинеската полиција, која нема постојано присуство во Вануату, но нејзините членови често престојуваат во островската нација со околу 350.000 жители.
