Според податоците на „Henley Passport Index“, кој ги рангира пасошите според бројот на дестинации во кои може да се патува без виза, на врвот на листата за 2026 година се наоѓа Сингапур. Неговите граѓани можат без виза да патуваат во дури 192 дестинации. На другиот крај од листата е Авганистан, чиј пасош овозможува влез без виза во само 23 земји.

Разликата е огромна — речиси 170 дестинации. Со други зборови, некои пасоши го отвораат речиси целиот свет, додека други повеќе личат на административен лавиринт.

Најмоќни пасоши: Азија води, Европа следи

Сингапур и оваа година го држи првото место кога станува збор за глобалната мобилност. На второто место се Јапонија, Јужна Кореја и Обединети Арапски Емирати, со пристап до 187 земји без виза.

Интересно е што Обединети Арапски Емирати имаат најсилен пасош надвор од Источна и Југоисточна Азија, но со едно ограничување: граѓаните на оваа земја не можат без виза да патуваат во Соединети Американски Држави, за разлика од државјаните на Сингапур, Јапонија и Јужна Кореја.

Европа и понатаму е на самиот врв

Европските земји остануваат меѓу најмоќните кога станува збор за слободата на движење. Норвешка и Швајцарија овозможуваат влез во 185 дестинации без виза, додека просекот на Европска Унија е околу 183 земји. Тој просек ја става ЕУ рамо до рамо со Малезија и Обединето Кралство, и малку пред Канада и Соединети Американски Држави

Сепак, и во рамките на Европска Унија постојат разлики. Распонот се движи од 177 дестинации за Бугарија и Романија, до 186 за Шведска, што покажува дека ни во рамките на единствен политички простор пасошите не се целосно изедначени.

Најслаби пасоши: кога географијата станува пречка

На дното од листата се наоѓаат пасоши кои овозможуваат патување без виза во помалку од 50 земји, што е далеку под можностите што ги имаат граѓаните на најразвиените држави.

Овие земји често се соочуваат со политичка нестабилност, конфликти, економски проблеми или голем миграциски притисок, што доведува до построги визни режими, особено за влез во развиените држави.

Пасошот како огледало на глобалната нееднаквост

Листата на најмоќни пасоши не е интересна само за туристи или љубители на патувања. Таа јасно ги покажува и глобалните нееднаквости.

Местото на раѓање и понатаму во голема мера одредува каде можете да патувате, колку лесно можете да го промените животот или да започнете нешто ново. Граѓаните на Сингапур можат речиси спонтано да избираат дестинации низ целиот свет, додека луѓето од Авганистан, Сирија или Ирак често мора да минуваат низ сложени визни процедури.

Затоа пасошот не е само доказ за идентитет. Тој е и показател за меѓународна доверба, стабилност и углед на една држава. Во идеален свет би бил само формалност, но во реалноста често прави разлика меѓу отворени врати и затворени граници.