„Тоа навистина не можам да го јадам“: Тито одбил едно јадење веднаш штом му било послужено, а еве како изгледало неговото мени

Точка

04/05/2026

14:30

903

Големина на фонт

а а а

Словенецот Јоже Осели, последниот батлер и личен готвач на Јосип Броз Тито, откри детали за прехранбените навики на доживотниот југословенски претседател, за кого работел во резиденцијата на Брдо кај Крањ од 1972 година до неговата смрт во 1980 година.

Осели во својата книга „Последните денови на Тито“ запишал дека на Тито секојдневно му биле сервирани разни јадења од месо, со прилози и салати, а тој потоа сам избирал што ќе јаде тој ден.


Сепак, постоело едно јадење кое не можел ни да го замисли на својата чинија. Кога еднаш му биле послужени полжави, неговата реакција била многу јасна. „Ох не, полжави навистина не можам да јадам“, рекол Тито.

Оваа анегдота ја раскажал словенечкиот готвач кој со сопругата Метка седум и пол години бил задолжен за подготовка на храната и организација на приемите во резиденцијата на Тито. Благодарение на таа работа имал можност да готви и за бројни познати личности од светот на политиката и филмот.

Полжавите, инаку, се сметаат за деликатес во многу делови од светот. Најпознати се во Франција, каде се служат како предјадење, најчесто во сос од путер, лук и магдонос. Се консумираат и во делови од Азија, на пример во Виетнам, каде се дел од традиционалната кујна.


Омилени јадења и утрински ритуал

Кога станува збор за омилените јадења, Тито особено ја ценел загорската кујна, а најмногу ги сакал загорските штрукли. Од месо најчесто избирал говедско. Денот го започнувал со еспресо без шеќер.

Понекогаш морал и на диета

Иако Јосип Броз Тито важел за голем гурман кој уживал во добра храна, понекогаш знаел да претера, поради што за него бил осмислен посебен нутриционистички режим. Детали за неговата исхрана и менијата се опишани во книгата на Бранко Трбовиќ, долгогодишен нутриционист на Тито.

Трбовиќ поминал повеќе од триесет години покрај југословенскиот претседател, грижејќи се за неговата исхрана на патувањата. Своите сеќавања и менија ги забележал во книгата „Менијата на познатите личности – како се хранеше Јосип Броз Тито“.


Книгата не е само збирка рецепти, туку нуди и „гурмански“ увид во тогашната политика и секојдневие, гледани од перспектива на готвач. На духовит начин ги опишува карактерите и прехранбените навики на познати светски и југословенски личности.

Пример на целодневно мени на Тито

Појадок: Црно кафе, слатка павлака, бел леб и путер

Меѓуоброк во 11 часот: Пилешки желудници во супа, бел леб

Ручек: Гратинирани телешки гради, печен компир, вргањи со оцет, зелена салата и црвена зелка, црн леб

Десерт: Кнедли со сливи

Меѓуоброк во 16 часот: Јогурт

Вечера: Говедска супа со поширано јајце, раженчиња од пилешко бело месо и сафалада, помфрит, салата од кисела зелка и закиселени пиперки, јаболко

Оброк во 21 часот: Сафалада