Изјавата на еден од водечките луѓе во „Nvidia“, компанија која произведува клучен хардвер за AI револуцијата, одекна во технолошкиот свет и го разниша широко прифатеното мислење дека вештачката интелигенција е краток пат до огромни заштеди. Според неговите зборови, трошоците потребни за функционирање на AI системите значително ги надминуваат трошоците за плати на вработените, што го отвора прашањето за вистинската исплатливост на технологијата која требаше да го замени човечкиот труд.

Сметката не се поклопува

Брајан Катанзаро, потпретседател за применето длабоко учење во „Nvidia“, го сумира проблемот во една реченица која предизвика лавина реакции.

„За мојот тим, трошоците за компјутерска моќ се далеку поголеми од трошоците за вработени“, изјави Катанзаро за „Axios“.

Неговото тврдење не е изолиран случај. Технолошкиот директор на „Uber“, Правин Непали Нага, призна дека мора повторно да седне на преговарачка маса бидејќи буџетот за вештачка интелигенција што го планирал за цела година веќе е „пробиен“. Исто толку илустративен е примерот на директорот на компанијата „Swan AI“, Амос Бар-Јосеф, кој на „LinkedIn“ објави сметка од 113.000 долари што ја добил од компанијата „Anthropic“ за користење на нивниот AI модел – за тим од само четири лица.

Ваквите искуства од пракса ги потврдува и студија на угледниот MIT од 2024 година. Истражувачите заклучиле дека автоматизацијата на работни места со вештачка интелигенција е финансиски исплатлива во само 23 проценти од случаите. Во преостанатите 77 проценти, човечките работници и понатаму се поевтина опција.

Парадокс на масовни отпуштања

И покрај овие изненадувачки трошоци, технолошките компании продолжуваат со масовни отпуштања, често наведувајќи ја токму AI како причина за реструктурирање. Според податоците на „Layoffs.fyi“, само оваа година без работа останале повеќе од 92.000 работници во технолошкиот сектор. Во исто време, тие исти компании најавиле инвестиции од дури 740 милијарди долари во AI инфраструктура, што е раст од 69 проценти во однос на минатата година.

Така се создава парадокс во кој компаниите отпуштаат луѓе за наводно да заштедат, а истовремено вложуваат стотици милијарди во технологија која, барем засега, се покажува поскапа од работниците што ги заменува.

Долгорочен облог или скапа грешка?

Многу директори, сепак, не ги гледаат високите сметки за AI како проблем, туку како знак на напредок. Визијата е дека инвестициите ќе се исплатат на долг рок, кога процесите ќе бидат целосно автоматизирани. Извршниот директор на „Nvidia“, Џенсен Хуанг, смета дека продуктивноста на неговите инженери расте со потрошувачката, и очекува инженер со плата од 500.000 долари годишно да троши најмалку 250.000 долари на AI токени.

Експерти како Кит Ли, професор на „Gordon School of Business“, оваа состојба ја нарекуваат „краткорочен несооднос“. Според него, трошоците за AI ќе останат високи поради цената на хардверот и енергијата, но се очекува во следните четири години цената за користење на големи јазични модели да падне за повеќе од 90 проценти.

Сепак, цената не е единствениот фактор. Примерите на компании како „Klarna“ и „Duolingo“, кои по замената на работници со вештачка интелигенција забележале пад на квалитетот на услугата и биле принудени повторно да вработуваат луѓе, покажуваат дека технологијата мора да ја докаже и својата сигурност. Не е доволно AI да стане поевтин од луѓето – мора да стане и попредвидлив и посигурен во големи системи.