Откако мастилото еднаш ќе влезе во телото, тоа не останува само на едно место. Под кожата, пигментите влегуваат во интеракција со имунолошкиот систем на начини што науката дури сега почнува да ги разбира.

Тетоважите генерално се сметаат за безбедни, но сè повеќе истражувања покажуваат дека мастилата не се биолошки инертни. Клучното прашање веќе не е дали внесувањето туѓи супстанции влијае врз организмот, туку колку тие се потенцијално токсични и какви последици можат да имаат на долг рок.

Мастилата за тетовирање се сложени хемиски мешавини. Тие содржат пигменти што ја даваат бојата, течности што овозможуваат рамномерно нанесување, конзерванси и различни нечистотии. Многу пигменти првично биле развиени за индустриска употреба, како што се автомобилски лакови, пластика или тонери за печатачи, а не за вбризгување во човечка кожа.

Во некои мастила се наоѓаат траги од тешки метали како никел, хром, кобалт, а понекогаш и олово. Овие супстанции можат да бидат токсични и се познати по тоа што предизвикуваат алергиски реакции и преосетливост на организмот.

Покрај тоа, мастилата можат да содржат и органски соединенија како азо-бои и полициклични ароматични јаглеводороди. Азо-боите широко се користат во текстилот и пластиката, но под одредени услови, како што се изложеност на сонце или ласерско отстранување на тетоважа, можат да се разложат во потенцијално опасни супстанции поврзани со оштетување на ДНК и развој на рак.

Црните мастила, кои често се прават од саѓи, можат да содржат соединенија што се поврзуваат со канцерогени ефекти. Од друга страна, обоените мастила, особено црвените, жолтите и портокаловите, почесто предизвикуваат алергии и долготрајни воспаленија.

Процесот на тетовирање подразбира вбризгување мастило длабоко во дермисот. Организмот го препознава тоа како туѓо тело и се обидува да го отстрани, но честичките се преголеми за целосно да бидат исфрлени. Затоа остануваат заробени во клетките на кожата, што ги прави тетоважите трајни.

Меѓутоа, мастилото не останува само во кожата. Истражувањата покажуваат дека честичките можат да патуваат низ лимфниот систем и да се задржуваат во лимфните јазли. Долгорочните ефекти од тоа сè уште не се целосно познати, но фактот дека лимфните јазли се клучни за имунолошкиот одговор предизвикува загриженост.

Влијание врз имунолошкиот систем

Неодамнешни истражувања укажуваат дека пигментите од тетоважите можат да влијаат врз имунитетот, да предизвикаат воспалителни процеси, па дури и да го ослабат одговорот на организмот на одредени вакцини. Мастилото го преземаат имуните клетки, а кога тие ќе изумрат, ослободуваат сигнали што ја продолжуваат состојбата на воспаление и го активираат имунолошкиот систем.

Забележано е и дека присуството на мастило на местото каде што се прима вакцината може да го промени имунолошкиот одговор, па во некои случаи е забележана послаба реакција на вакцината против ковид. Тоа не значи дека вакцините се небезбедни, туку дека пигментите можат да влијаат врз комуникацијата меѓу имуните клетки.

Ризици и долгорочни последици

Засега не постојат цврсти докази дека тетоважите директно предизвикуваат рак кај луѓето, но лабораториските истражувања укажуваат на можни ризици. Проблемот е во тоа што многу болести се развиваат со децении, па затоа е тешко да се следат долгорочните последици.

Најчестите здравствени компликации се алергиски реакции и воспаленија. Особено проблематична е црвената боја, која може да предизвика чешање, оток и создавање грануломи — мали воспалителни јазли што телото ги формира за да изолира туѓи материи.

Овие реакции можат да се појават и месеци или години по тетовирањето, често под влијание на сонцето или промени во имунитетот. Хроничните воспаленија можат дополнително да го зголемат ризикот од различни заболувања, особено кај лица со ослабен имунитет.

Постои и ризик од инфекции, како и кај секоја процедура што го нарушува интегритетот на кожата. Лошата хигиена може да доведе до бактериски инфекции, хепатитис или ретки, но сериозни заболувања.

Еден од најголемите проблеми е недоволната регулација. Во многу земји мастилата за тетовирање не се строго контролирани како козметика или медицински производи, па производителите често не се обврзани да ги наведат сите состојки. Европската Унија воведе построги правила, но на глобално ниво контролата и натаму е нерамномерна.

Тетоважите како трајна изложеност на хемикалии

За повеќето луѓе тетоважите не предизвикуваат сериозни здравствени проблеми, но не се без ризик. Тие внесуваат во телото супстанции што не се предвидени таму да останат долгорочно, а некои од нив можат да бидат штетни под одредени услови.

Најголемата загриженост се однесува на кумулативниот ефект — како што тетоважите стануваат поголеми, побројни и пошарени, расте и вкупната количина на хемикалии во организмот. Во комбинација со сончево зрачење, стареење или отстранување со ласер, можните последици сè уште не се целосно истражени.

Тетоважите остануваат моќен облик на лично изразување, но истовремено претставуваат и долготрајна изложеност на хемиски супстанции. Иако во моментов нема докази за широка опасност, сè поголем број истражувања укажуваат на прашања на кои науката допрва треба да даде конечни одговори.

Како што популарноста на тетовирањето расте ширум светот, потребата од построга регулација, поголема транспарентност и дополнителни истражувања станува сè поочигледна.