Од топол и сончев период, за кратко време преминавме во дожд и снег на планините. Лекарите предупредуваат дека ваквите нагли промени претставуваат сериозен стрес за организмот, особено за срцето и крвните садови. Дополнителен предизвик е и претстојниот викенд, кога се преминува на летно сметање на времето.

Наглите временски осцилации, како пад на температурата за десетина степени за краток период, се значителен товар за организмот, особено за кардиоваскуларниот систем. Директорот на Клиниката за кардиологија при Институтот за кардиоваскуларни болести „Дедиње“, кардиолог д-р Петар Оташевиќ, истакнува дека токму преминот од топло во студено време може да доведе до засилени тегоби, и кај хронично болните и кај здравите лица.

Како што објаснува, организмот многу полесно се приспособува кога времето се менува од студено кон потопло. Проблемот настанува при нагло заладување, кога се активираат физиолошки реакции што го оптоваруваат срцето и крвните садови.

„Доаѓа до грчење на крвните садови, односно до нивно стеснување, што доведува до пораст на крвниот притисок и може да предизвика забрзана работа на срцето“, вели д-р Оташевиќ.

Кај здравите луѓе, ваквите промени најчесто предизвикуваат минливи симптоми како поспаност, слабост или намалена концентрација. Но, кај чувствителните групи ситуацијата може да биде посериозна. Особено се изложени малите деца, постарите лица и пациентите со хронични заболувања, пред сè кардиоваскуларни. Кај нив и мала промена на надворешните услови може да доведе до влошување на состојбата.

Дополнителен фактор што влијае врз појавата на симптоми е промената на атмосферскиот притисок. Според кардиологот, овие осцилации можат да ги засилат тегобите, но кај повеќето луѓе организмот се приспособува во рок од еден до два дена. Затоа е важно да се препознае кога симптомите се привремени, а кога бараат внимание.

Посебен предизвик се ситуациите кога пациентите веќе примаат терапија за крвен притисок или срцеви заболувања. Во тие случаи, најважно е да не се прават самостојни промени во терапијата.

„Не преземајте ништо на своја рака во однос на зголемување или намалување на терапијата, туку задолжително консултирајте се со вашиот лекар“, нагласува тој.

Кардиологот советува пациентите однапред, во договор со матичниот лекар, да направат план за различни ситуации – што да прават ако притисокот се качи или падне, како и како да реагираат при неправилна или забрзана работа на срцето. Со оглед на тоа што пролетта и есента се периоди со чести временски промени, ваквата подготовка може значително да го намали ризикот од компликации.

Слушајте го својот организам

Кога станува збор за секојдневните навики, важно е тие да се приспособат на временските услови. Д-р Оташевиќ потсетува на значењето на слоевитото облекување, за телото полесно да се справи со температурните разлики во текот на денот.

„Не е добро да дочекате 25 степени во зимска јакна“, додава тој.

Контролата на крвниот притисок е исто така важна, но не треба да се претерува. Притисокот природно варира во текот на денот, па премногу често мерење може да создаде непотребна загриженост. Се препорачува мерење во вообичаено време, како и кога ќе се појават симптоми како главоболка, вртоглавица или зуење во ушите. Доколку лекарот препишал терапија за итно намалување на притисокот, таа треба да се користи според упатствата.

Хидратацијата е важна во текот на целата година, не само во лето. Се препорачува внес до литар и половина вода дневно, и тоа обична вода, бидејќи газираните пијалаци и соковите не се соодветна замена.

Важно е и да се слушаат сигналите на телото. Пролетниот замор е чест, па активностите треба да се приспособат на сопствената состојба. Ако телото бара одмор, тоа треба да се почитува.

Летното сметање на времето – дополнителен ризик

Поместувањето на часовникот, односно преминот на летно сметање на времето, претставува дополнителен стрес за организмот. Според д-р Оташевиќ, оваа промена го нарушува природниот биолошки ритам. Наглата промена во времето на будење и спиење може да предизвика хормонални реакции што влијаат врз срцето и крвниот притисок.

„Организмот има свој ритам кога се будиме и кога легнуваме. Кога тоа нагло ќе се смени, може да дојде до скок на одредени хормони“, објаснува тој, додавајќи дека последиците може да бидат покачен притисок и забрзана работа на срцето.

Истражувањата покажуваат дека најризичен е првиот понеделник по поместувањето на часовникот, кога се бележи зголемување на појавата на акутен инфаркт на миокардот за 5 до 10 проценти. Иако зголемувањето не е големо, сепак е статистички значајно.

За разлика од тоа, преминот на зимско сметање на времето, кога се спие еден час подолго, може да има и благ заштитен ефект.

За да се намалат последиците, се препорачува организмот да се подготви неколку дена однапред, со постепено поместување на времето за спиење за 15 до 20 минути порано.

Доколку тоа не е можно, најважно е да се обезбеди доволно сон.

„Ако спиете седум часа, не е толку важно дали тоа е од полноќ до 7 или од 23 до 6 часот наутро – важно е вкупното време на одмор“, заклучува д-р Петар Оташевиќ.