Одговорот на владата беше брз и одлучен – „Anthropic“ беше прогласена за ризик за синџирот на снабдување и принудно исфрлена од употреба во сите владини агенции на САД.

Местото што „Anthropic“ одби да го заземе не остана долго празно. Сем Алтман, извршниот директор на „OpenAI“, објави дека компанијата зад „ChatGPT“ ги става своите технологии на располагање на Министерството за војна. Во објава на платформата „X“, Алтман тврдеше дека моделите на „OpenAI“ нема да се користат за масовен надзор, но таа изјава брзо беше демантирана од претставник на американската влада, кој потврди дека моделите на „OpenAI“ ќе бидат достапни за „сите законити цели“.

Тој детаљ не е безначаен: американскиот „Patriot Act“, усвоен по нападите од 11 септември 2001 година, во одредени сценарија дозволува масовно собирање на комуникациски метаподатоци. Поради тоа, прашањето што точно спаѓа под „законити цели“ останува правно и етички недефинирано, дури и според мислењето на експерти за уставно право.

Откажување на претплати

Реакцијата на јавноста беше моментална. На заедниците на „Reddit“ посветени на „ChatGPT“ и „OpenAI“, теми со илјадници позитивни гласови ја преплавија платформата, а корисниците во нив објавуваа дека ги откажуваат своите претплати. Пораки како „тренираш воена машина“ и „Anthropic беше казнет поради етика, а Алтман веднаш потрча по воен договор“ брзо станаа вирални, претворајќи нешто што започна како технолошка вест во културно движење.

Централниот проблем во целата приказна не е само тоа што „OpenAI“ прифати соработка, туку и природата на таа соработка. Додека „Anthropic“ инсистираше да ја задржи директната контрола врз начинот на кој се применува нејзината технологија, Алтман ѝ ја препушти интерпретацијата на владата за тоа што е „законско и етички прифатливо“.

Правните експерти предупредуваат дека надзорот над странски државјани, кој е целосно легален според американскиот закон, неизбежно доведува до случајно собирање податоци и за американски граѓани, што фактички ја отвора вратата за сценарио кое „OpenAI“ наводно сакал да го избегне.

Споредбата на овие два пристапа открива нешто пошироко за состојбата во индустријата. „Google“ минатата година ја отстрани експлицитната забрана за користење „AI“ во оружени системи од своите интерни правила. „Microsoft“ поддржува автономно оружје под услов човек да ја донесе конечната одлука. „Amazon“ нема конкретни забрани, освен нејасно повикување на „одговорна употреба“. „Meta“ активно бара воени договори со Пентагон, а „Palantir“ го прави тоа без никакви ограничувања. Потегот на „Anthropic“, колку и да е симболично значаен, претставува исклучок што го потврдува правилото.

Треба да се напомене дека ниту „Anthropic“ не е совршен етички актер во оваа приказна. Како и сите компании што развиваат големи јазични модели, и таа ги изгради своите системи врз основа на огромни количини податоци преземени од интернет, без експлицитна дозвола од авторите на таа содржина. Етичката граница што ја поставија не е апсолутна морална чистота, туку одбивање на една конкретна, особено опасна примена.

Алтман подоцна се впушти во обид да ја ублажи штетата, одговарајќи на прашања од корисниците во формат на јавен „Q&A“ на платформата „X“. Тој тврдеше дека Министерството за војна ќе ги почитува „црвените линии“ на „OpenAI“ во однос на автономното оружје и масовниот надзор. Сепак, без конкретен механизам за проверка или договорни гаранции, тие зборови звучат празно, особено ако се има предвид како актуелната американска администрација ги третира воспоставените правни и институционални норми.

Во меѓувреме, нивната апликација се искачи на првото место на листите на „App Store“ и „Google Play“, престигнувајќи го „ChatGPT“ веднаш откако веста стана јавна. Пазарот, барем засега, го даде својот глас.