Во италијанските Доломити, стотици метри под овоштарниците, се наоѓа складиште кое не наликува на вообичаените ладилници. Јаболката таму се чуваат во подземни комори, во некогашните рударски тунели, каде што карпите помагаат во одржувањето стабилна температура во текот на целата година.

Станува збор за проект на италијанската задруга „Melinda“, позната по јаболката што се одгледуваат во долините Вал ди Нон и Вал ди Соле.

Наместо изградба на нови, големи складишта на површината, компанијата одлучила да ги искористи постојните подземни простории на рудникот Рио Маџоре. Коморите се наоѓаат на околу 300 метри под овоштарниците, на надморска височина од 575 метри и на приближно 900 метри од влезот во рудникот.

Системот е осмислен така што ги комбинира природните предности на подземјето со технологија која овозможува контрола на температурата и атмосферата потребни за зачувување на јаболката.

Во тунелите се уредени 34 комори за складирање. Секоја е долга 25 метри, висока 11 и широка 12 метри, а во неа можат да се сместат приближно 3.000 гајби со јаболка.

Секоја гајба тежи околу 300 килограми, што значи дека во една комора можат да се сместат приближно 1.000 тони овошје.

Вкупниот капацитет на постојните комори изнесува најмалку 30.000 тони, а „Melinda“ најави планови за дополнителни 10.000 тони складишен простор.

„Овие подземни комори ни овозможуваат да складираме најмалку 30.000 тони овошје“, објасни Франко Паоли, раководител на производството и складирањето во „Melinda“.

Подземните ладилници штедат енергија и го зачувуваат земјоделското земјиште

За зачувување на јаболката важна е и самата структура на рудникот. Доломитната карпа придонесува за топлинска изолација, додека непропустливоста на коморите се обезбедува и со тенок слој прскан бетон.

Во коморите се контролираат условите за складирање, а системите за отстранување на вишокот јаглерод диоксид ја одржуваат соодветната атмосфера.

Безбедносните системи одредуваат и кога е дозволен влезот во поединечните комори.

Идејата за подземно складирање настанала поради потребата од поголеми капацитети. Производството на јаболка во долините Вал ди Нон и Вал ди Соле расте благодарение на унапредувањето на техниките за одгледување, а не на проширувањето на површините под овоштарници.

Поголемите приноси значат и повеќе овошје што треба да се зачува до неговото пласирање на пазарот.

„Melinda“, во соработка со компанијата „Tassullo“, која се занимава со градежни материјали, одлучила да ги искористи галериите создадени со рударските ископувања.

Според податоците на задругата, во рудникот дотогаш биле ископани околу 90.000 кубни метри доломит за градежни потреби.

Таквиот пристап овозможил да се избегне изградба на големи складишни објекти на површината, а со тоа и дополнително зафаќање на земјоделското земјиште и менување на пределот.

„Melinda“ проценува дека подземниот систем, во споредба со класичните надземни складишта, заштедува приближно 1,9 гигават-часови електрична енергија. Според процената на задругата, таа заштеда е споредлива со годишната потрошувачка на електрична енергија на околу 2.000 луѓе.

Компанијата наведува и помала потрошувачка на вода благодарение на геотермалното ладење на компресорите, како и избегнување на употребата на изолациски плочи од полиуретанска пена, кои по употребата би морале да се отстранат како отпад.