Името на Давор Мацура стана едно од најспоменуваните во регионалните деловни вести по објавата на Народната банка на Србија за одземање на дозволата на Алта банка АД Белград. Но приказната за неговиот деловен систем е поширока од една банка: таа опфаќа платни услуги, лизинг, трговија, недвижности и проширување на други пазари.

Овој преглед се темели на јавни регулаторни документи, корпоративни соопштенија и именувани медиумски извори достапни до 31 октомври 2026 година. Сопственичката мрежа се менувала со преземања и реорганизации, па историска врска не значи автоматски непроменета денешна сопственост. Ниту заедничкиот бренд значи дека сите компании се едно правно лице.

Кој е Мацура и како почнал неговиот подем?

Според истражувањето на Н1, почетокот е менувачница основана во 2008 година, а во 2014 дејноста прераснала во друштво. Следната пресвртница е добивањето дозвола за платни услуги во 2016 година. Со тоа бизнисот почнал да заработува од поширок круг трансакции, вклучително и плаќање сметки.

Документ за преземање објавен кај австриската комисија за преземања во мај 2026 го идентификува Мацура како краен сопственик со 100% од Alta Group. И документ објавен преку НБС потврдува целосно учество во капиталот на групата. Тоа е основната сопственичка врска од која треба да се чита пошироката мрежа.

Давор Мацура — фотографија доставена до редакцијата.

Од JUBMES до Алта банка

Во 2019 година системот го купил државниот пакет акции во JUBMES банка и станал најголем акционер, наведува Н1. Потоа следеле промена на брендот и натамошно преземање на сопственоста. „Данас“ известува дека во 2023 година системот станал стопроцентен сопственик на Алта банка.

Преминот од платна институција кон банкарска група е важен: банката располага со поинакви дозволи и обврски од менувачница или платежен посредник. Приемот на депозити и кредитирањето носат и посебна одговорност кон штедачите и надзор од централната банка.

Експозитура на Алта банка во Србија. Фото: Н1.

Кои фирми се во јавно документираната мрежа?

Според прегледот на „Форбс Србија“ од 31 октомври, меѓу фирмите што се водат директно на Мацура се Alta Group, Alta Retail и Alta Holding, како и Campari International, ABL Solvent и Alta Pass. Првите се наведени како холдинг-компании, Campari International и ABL Solvent се поврзани со изградба, а Alta Pass со неспецијализирана трговија на големо.

Во поширокиот систем се појавуваат и Alta Gold и Procoopac. „Форбс“ наведува 51% учество на Alta Group во Procoopac, додека постар документ за преземање на Белградската берза ја наведува Alta Gold како целосно зависна компанија. Овие податоци ја покажуваат разликата меѓу директен личен удел и сопственост преку друго друштво.

Посебна алка е Алта лизинг. Ревидираниот консолидиран извештај за 2024 година наведува дека Алта банка во јули 2024 стекнала 100% од друштвото претходно познато како Vantage Leasing, по што следеле докапитализација и промена на брендот. Извештајот го наведува Мацура и како претседател на управниот одбор на лизинг-друштвото на крајот на таа година.

Idea, Roda и Mercator: големиот чекор во трговијата

Fortenova официјално соопшти дека е завршена продажбата со која Alta Retail ги стекнала уделите во Idea Marketi и уште четири компании: Enna Fruit Grocka Beograd, Super kartica Beograd, M-Profil SPV Beograd и mStart Business Solutions Beograd.

Тука станува збор за цел поврзан систем: малопродажба, снабдување со овошје и зеленчук, програма за лојалност, недвижности и ИТ-услуги. Idea, Roda и Mercator се трговски брендови во преземениот српски малопродажен бизнис, а не три одделни банки или три истоветни сопственички трансакции.

Според соопштението пренесено од „Форбс“, мрежата опфаќа повеќе од 300 продажни објекти во над 80 градови и општини во Србија. Така групата добива присуство и во секојдневната потрошувачка, покрај финансиските услуги.

Земјиште, станбени комплекси и хотелски проекти

Н1 го поврзува ABL Solvent со поранешниот комплекс на IMT во Нов Белград и со план за голем станбено-деловен проект. Истиот извор известува и за проектот „Алта кула“ и за хотелот „Унион“ преку Procoopac. Станува збор за различни инвестиции, со различни фази на реализација, а архитектонска визуализација не е доказ дека објектот е изграден.

Визуализација на планираниот комплекс на просторот на IMT. Извор: урбанистичка документација/Bureau Cube Partners, преку Н1.

Недвижностите ја прошируваат имотната база, но бараат долгорочно финансирање. Затоа при анализа на ваква група се важни залозите, кредиторите, трансакциите со поврзани лица и роковите на обврските. Самото постоење градежни фирми во ист систем не докажува дека депозитите од банката биле употребени за конкретен проект.

Алта банка и визуализации на проекти за недвижности. Колаж: Н1/урбанистичка документација/Bureau Cube Partners.

Македонската врска: Битола и осигурувањето

Официјалната историја на македонската банка наведува дека од 12 декември 2025 година Стопанска банка АД Битола го носи името Алта банка АД Битола. Македонската берза ја води како посебен издавач. Оваа банка не треба да се меша со Стопанска банка АД Скопје.

„Време“ во својот регионален преглед известува и за преземањето на осигурителната компанија ZOIL Македонија. „Пословни дневник“, повикувајќи се на македонската Комисија за заштита на конкуренцијата, наведува и Alta Group ДООЕЛ Скопје во описот на присуството на групата во земјава.

Одлуката на српскиот регулатор конкретно се однесува на Алта банка АД Белград. Таа сама по себе не е одлука за одземање дозвола на македонската банка. Сопственичката поврзаност е релевантна, но статусот на секоја институција мора да се утврдува преку надлежниот регулатор и нејзините сопствени финансиски податоци.

Црна Гора и Addiko: дозвола, удел и контрола не се исто

„Вијести“ во 2024 година објави потврда од Централната банка на Црна Гора за барање на Alta Pay Group за индиректно квалификувано учество во Addiko банка Подгорица. Истиот текст наведува дозвола за платни услуги на локалната Alta Pay Group. Тоа се историски податоци за регулаторни постапки, а не автоматска потврда за денешна контрола на Addiko.

Планот за преземање на Addiko објавен во мај 2026 од RBI ја наведува Alta Group како страна што дејствува заеднички со понудувачот во опишаната трансакција. За секој конечен удел мора одделно да се проверат завршувањето на трансакцијата и регулаторните одобренија.

Што е потврдено за кризата во белградската банка?

Во соопштението објавено на 31 октомври НБС наведува значително влошување на финансиската состојба и ризик за ликвидноста и интересите на депонентите. Регулаторот објаснува дека одземањето на дозволата било претходено од надзорни активности. Во дополнителното соопштение наведува заштита на имотот и преземање на управувањето од Агенцијата за осигурување на депозити.

НБС наведува осигурен износ до 50.000 евра и посебни инструкции за пријавување други побарувања. Посочува и дека должниците не се ослободуваат од обврските. Овие правила се однесуваат на постапката во Србија и не треба механички да се пренесуваат врз клиенти на друго правно лице во друга држава.

Клучното прашање е како се движеле парите

„Данас“ пренесе тврдења на адвокатот Иван Ниниќ за сомнежи околу трансфери кон странство. Тоа се јавно изнесени наводи, а не правосилно утврдени факти за кривична одговорност. Одлуката за банкарска дозвола не е сама по себе пресуда против сопственикот.

Деловната слика покажува широка мрежа, но не дава автоматски одговор која компанија колку должи, што гарантирала и дали финансирала друга членка. За тоа се потребни договори, извештаи за поврзани лица и наоди на надлежните органи. Токму тие податоци ќе покажат дали кризата останува ограничена на банката или има пошироки финансиски последици за системот.

Извори: НБС (соопштенија од 31.10.2026), Fortenova, Македонска берза, Алта банка Битола, консолидиран извештај на Алта банка за 2024, австриската комисија за преземања, Н1, Форбс Србија, Данас, Вијести, Време и Пословни дневник.